भारताचा “नवा संकल्प”: “ऑपरेशन सिंदूर” आणि नवीन ब्रह्मोस सुविधा हे धोरणात्मक ताकदीचे प्रतीक आहेत.

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी रविवारी उत्तर प्रदेशातील लखनऊ येथे ब्रह्मोस इंटिग्रेशन अँड टेस्टिंग फॅसिलिटी सेंटरच्या आभासी उद्घाटनादरम्यान ऑपरेशन सिंदूर हे देशाच्या राजकीय, सामाजिक आणि धोरणात्मक दृढनिश्चयाचे एक शक्तिशाली प्रतीक असल्याचे कौतुक केले. पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मधील दहशतवादी पायाभूत सुविधा उद्ध्वस्त करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आलेल्या या ऑपरेशनने दहशतवादाविरुद्ध भारताच्या शून्य-सहिष्णुतेच्या धोरणावर प्रकाश टाकला, मंत्री म्हणाले की “सीमेपलीकडील जमीन देखील दहशतवाद्यांसाठी आणि त्यांच्या मालकांसाठी सुरक्षित नाही.”

राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिनानिमित्त बोलताना, श्री राजनाथ सिंह यांनी ऑपरेशन सिंदूर हे भारतविरोधी दहशतवादी कारवायांमुळे प्रभावित झालेल्या कुटुंबांना न्याय देण्यासाठी भारतीय सशस्त्र दलांच्या क्षमतेचे आणि दृढनिश्चयाचे प्रमाण असल्याचे वर्णन केले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारताच्या सक्रिय भूमिकेवर प्रकाश टाकण्यासाठी त्यांनी उरीनंतरच्या सर्जिकल स्ट्राईक, पुलवामा हल्ल्यानंतरचे हवाई हल्ले आणि अलीकडील पहलगाम हल्ल्यानंतरच्या अनेक स्ट्राईकसह मागील कृतींचा संदर्भ दिला. “हे नवीन भारत सीमेच्या दोन्ही बाजूंनी दहशतवादाविरुद्ध प्रभावी कारवाई करेल,” असे त्यांनी जोर देऊन सांगितले.

पाकिस्तानने भारतातील मंदिरे, गुरुद्वारा आणि चर्चसह नागरी क्षेत्रांवर केलेल्या हल्ल्यांपेक्षा, या कारवाईत दहशतवादी पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करून निष्पाप नागरिकांना कसे वाचवले गेले याचे तपशीलवार वर्णन मंत्र्यांनी केले. भारतीय सशस्त्र दलांनी शौर्य आणि संयम दाखवत, पाकिस्तानच्या लष्करी मुख्यालयाच्या रावळपिंडीपर्यंत अनेक पाकिस्तानी लष्करी तळांवर हल्ला केला.

अंदाजे ३०० कोटी रुपये खर्चाच्या २०० एकरच्या ब्रह्मोस सुविधा, संरक्षण उत्पादनात भारताच्या स्वावलंबनाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. श्री राजनाथ सिंह यांनी या केंद्राचे वर्णन आत्मनिर्भरता उपक्रमाचा आधारस्तंभ म्हणून केले, ज्यामुळे या प्रदेशात कौशल्य विकास आणि औद्योगिकीकरणाला चालना मिळून सुमारे ५०० प्रत्यक्ष आणि १००० अप्रत्यक्ष रोजगार निर्माण होतील अशी अपेक्षा आहे. उत्तर प्रदेश संरक्षण औद्योगिक कॉरिडॉर (UPDIC) चा भाग असलेली ही सुविधा, जगातील सर्वात वेगवान मानल्या जाणाऱ्या ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रासाठी बूस्टर सबअसेंब्ली, एव्हिओनिक्स, प्रोपेलेंट आणि रॅमजेट इंजिनचे एकत्रीकरण हाताळेल.

“ब्रह्मोस हे केवळ एक क्षेपणास्त्र नाही; ते शत्रूंना प्रतिबंधकतेचा संदेश आहे आणि भारताच्या सीमांचे रक्षण करण्याची वचनबद्धता आहे,” असे मंत्र्यांनी सांगितले, भारतीय आणि रशियन संरक्षण तंत्रज्ञानाचा संगम म्हणून त्याची भूमिका लक्षात घेतली. त्यांनी माजी राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांचे शब्द देखील उद्धृत केले: “या जगात भीतीला स्थान नाही, फक्त शक्तीच शक्तीला आदर देते,” भारताच्या वाढत्या जागतिक प्रतिष्ठेवर प्रकाश टाकत.

स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूटच्या मते, या सुविधेचे प्रक्षेपण मोदी सरकारच्या मेक-इन-इंडिया, मेक-फॉर-द-वर्ल्ड व्हिजनशी सुसंगत आहे, ज्याचा उद्देश जागतिक संरक्षण बाजारपेठेत भारताला एक प्रमुख खेळाडू म्हणून स्थान देणे आहे, ज्यावर २०२४ मध्ये २,७१८ अब्ज डॉलर्सचा खर्च झाला. यूपीडीआयसीने आधीच ४,००० कोटी रुपयांची गुंतवणूक आकर्षित केली आहे, ज्यामध्ये विमान उत्पादन, ड्रोन, दारूगोळा आणि लहान शस्त्रे यासारख्या क्षेत्रांचा समावेश असलेल्या ३४,००० कोटी रुपयांच्या प्रस्तावित करारांसाठी १८० सामंजस्य करारांवर स्वाक्षरी करण्यात आली आहे.

या कार्यक्रमात बोलताना उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी मेक-इन-इंडिया उपक्रमाला चालना देणारी आणि लखनौला संरक्षण उत्पादन केंद्र बनवण्याच्या दिशेने एक पाऊल म्हणून या सुविधेचे कौतुक केले. त्यांनी ऑपरेशन सिंदूरवरील मंत्र्यांच्या भावनांना दुजोरा दिला आणि भारत दहशतवाद सहन करणार नाही असा स्पष्ट संदेश दिला. मुख्यमंत्र्यांनी UPDIC च्या सहा नोड्समध्ये चालू असलेल्या प्रकल्पांवर प्रकाश टाकला, ज्यामध्ये सार्वजनिक आणि खाजगी दोन्ही क्षेत्रांचा समावेश आहे.

ब्रह्मोस एरोस्पेस उपक्रमात प्रशिक्षण कार्यक्रमांचा देखील समावेश आहे, ज्यामध्ये सुविधा चालवण्यासाठी 36 प्रशिक्षणार्थी निवडले गेले, त्यापैकी पाच जणांचा उद्घाटनादरम्यान सत्कार करण्यात आला. या कार्यक्रमाला उपमुख्यमंत्री केशव प्रसाद मौर्य आणि ब्रिजेश पाठक, DRDO चे अध्यक्ष डॉ. समीर व्ही. कामत आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.