५ जून २०२५ रोजी राम दरबार आणि राम मंदिर संकुलातील १४ नव्याने बांधलेल्या मंदिरांचा प्राणप्रतिष्ठा होणार असल्याने अयोध्या एका महत्त्वपूर्ण आध्यात्मिक घटनेसाठी सज्ज आहे. हा ऐतिहासिक समारंभ मंदिराच्या बांधकामाचा कळस दर्शवितो आणि गंगा दशहराच्या शुभ उत्सवाशी जुळतो.
यापूर्वी, श्री राम जन्मभूमी बांधकाम समितीचे अध्यक्ष नृपेंद्र मिश्रा यांनी सांगितले होते की, केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या कोणत्याही व्हीआयपींना आमंत्रित केले जाणार नाही, कारण या कार्यक्रमाचे धार्मिक आणि आध्यात्मिक स्वरूप स्पष्टपणे लक्षात घेतले पाहिजे. विविध परंपरांमधील आध्यात्मिक नेत्यांनी राजकीय उपस्थितीपेक्षा भक्तीवर लक्ष केंद्रित करून कार्यक्रमाचे नेतृत्व करावे अशी अपेक्षा होती.
तथापि, उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ राम दरबाराच्या प्राण प्रतिष्ठा समारंभाला उपस्थित राहू शकतात असे वृत्त आहे. तथापि, अद्याप याबद्दल अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
तीन दिवसांचा धार्मिक उत्सव ३ जून रोजी सुरू होईल आणि ५ जून रोजी मुख्य अभिषेक होईल. संकुलातील शिव मंदिरात शिवलिंगाची स्थापना करण्यासह पूर्वतयारी विधी ३० मे रोजी सुरू होणार आहेत.
पीटीआयशी बोलताना मिश्रा यांनी पुष्टी केली की राम दरबाराची प्राण प्रतिष्ठा ३ ते ५ जून दरम्यान आयोजित केली जाईल. त्यांनी स्पष्ट केले की मंदिराचे बांधकाम तीन टप्प्यात झाले. २०२४ च्या सुरुवातीला पूर्ण झालेल्या पहिल्या टप्प्यात राम लल्लाची मूर्ती आणि सुरुवातीची प्राण प्रतिष्ठा स्थापित करण्यात आली.
दुसऱ्या टप्प्यात पहिल्या मजल्यावरील गर्भगृह (गर्भगृह) समाविष्ट आहे, जिथे राम दरबार – भगवान राम, सीता, त्यांचे भाऊ आणि हनुमान यांच्या मूर्तींचा समावेश आहे – स्थापित केला जाईल. शेवटच्या टप्प्यात मंदिराच्या परिसरात अतिरिक्त पायाभूत सुविधा आणि लँडस्केपिंगचे काम समाविष्ट असेल.
काशी आणि अयोध्येतील १०१ वैदिक विद्वान हे विधी करतील आणि त्यात यज्ञशाळेची पूजा, वाल्मिकी रामायणातील पठण आणि वैदिक मंत्रांचा जप अशा पारंपारिक पद्धतींचा समावेश असेल.
राम दरबार मंदिराच्या पहिल्या मजल्यावर असेल, ज्यामध्ये भगवान राम, सीता, लक्ष्मण, भरत, शत्रुघ्न आणि हनुमान यांच्या मूर्ती असतील. या मध्यवर्ती स्थापनेव्यतिरिक्त, संकुलातील इतर १४ मंदिरांचेही अभिषेक केले जाईल. यामध्ये भगवान शिव, सूर्य, गणपती, हनुमान, देवी भगवती आणि देवी अन्नपूर्णा यासारख्या देवतांना समर्पित मंदिरांचा समावेश आहे.
सुरक्षा व्यवस्था लक्षणीयरीत्या वाढवण्यात येत आहे. नवभारत टाईम्सच्या वृत्तानुसार, सीआरपीएफचे महासंचालक कुलदीप सिंह यांनी अलिकडेच अयोध्येला भेट देऊन तयारीचा आढावा घेतला आणि भाविकांच्या अपेक्षित गर्दीची सुरक्षितता सुनिश्चित केली.
अभिषेक झाल्यानंतर, मंदिराचे नवीन बांधलेले भाग एका आठवड्यात जनतेसाठी खुले होण्याची अपेक्षा आहे. जागेच्या मर्यादेमुळे, राम दरबारात दररोज येणाऱ्या भेटींचे नियमन केले जाईल, दररोज ७५०-१,००० अभ्यागतांना प्रवेश मर्यादित असेल. पास ऑनलाइन उपलब्ध करून दिले जातील.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २२ जानेवारी २०२४ रोजी राम मंदिराचे उद्घाटन केले होते. मंदिराच्या तळमजल्यावर सध्या भगवान रामाचे बालरूप आणि मंदिराचे प्रमुख देवता राम लल्लाची मूर्ती आहे.
