ओसाका वर्ल्ड एक्स्पो २०२५ मध्ये इंडिया पॅव्हेलियन चमकला, टॉप पाचमध्ये स्थान मिळवले

जपान ट्रॅव्हल ब्युरो (JTB) चे उपपॅव्हेलियन संचालक आणि प्रतिनिधी यामामोटो-सान यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारत मंडप नावाचा इंडिया पॅव्हेलियन, जपानमधील ओसाका येथे सुरू असलेल्या वर्ल्ड एक्स्पो २०२५ मध्ये सर्वाधिक प्रशंसित पाच पॅव्हेलियनपैकी एक म्हणून उदयास आला आहे. अमेरिका, इटली, फ्रान्स आणि जपानमधील मंडपांसोबत स्पर्धा करणाऱ्या भारत मंडपने भारताच्या प्राचीन सांस्कृतिक वारशाच्या आणि आधुनिक आकांक्षांच्या अखंड मिश्रणाने अभ्यागतांना मोहित केले आहे, एक्स्पो अधिकारी, जपानी स्थानिक आणि जागतिक सोशल मीडिया प्रेक्षकांकडून प्रशंसा मिळवली आहे.

पहिल्यांदाच, संस्कृती मंत्रालयाने इंडिया पॅव्हेलियनच्या क्युरिंगची जबाबदारी घेतली आहे, जी पूर्वी वाणिज्य मंत्रालयाकडे होती. या आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शनाची रचना आणि अंमलबजावणी करण्यासाठी इंदिरा गांधी नॅशनल सेंटर फॉर द आर्ट्स (IGNCA) ही नोडल एजन्सी म्हणून नियुक्त करण्यात आली होती, जी १३ ऑक्टोबरपर्यंत जनतेसाठी खुली राहील. IGNCA चे सदस्य सचिव सच्चिदानंद जोशी यांनी या पॅव्हेलियनचे वर्णन “भारताच्या प्राचीन ज्ञान प्रणाली, आधुनिक तांत्रिक आकांक्षा आणि वाढत्या जागतिक पदचिन्हाचे व्यापक प्रतिबिंब” असे केले.

एक्स्पोच्या ‘कनेक्टिंग लाईव्हज झोन’मध्ये स्थित, भारत मंडप हे केवळ एक वास्तुशिल्पीय चमत्कार नाही – ते भारताच्या सांस्कृतिक राजनैतिकतेचे एक जिवंत प्रतीक आहे. इतरांपेक्षा जागा वाटप उशिरा मिळाल्या असूनही, आयजीएनसीएने जपानी अधिकाऱ्यांशी कार्यक्षमतेने सहकार्य करून एक मंडप तयार केला जो वारसा आणि नाविन्याची सांगड घालतो. याचा परिणाम म्हणजे एक तल्लीन करणारा अनुभव ज्यामध्ये परस्परसंवादी सांस्कृतिक सत्रे, कलात्मक प्रतिष्ठापने आणि जागतिक मान्यवरांकडून आणि अभ्यागतांकडून प्रशंसा मिळवलेल्या प्रदर्शनांचा समावेश आहे.

लांब रांगा आणि मर्यादित प्रवेश असलेल्या इतर मंडपांप्रमाणे, *भारत मंडप* स्वागतार्ह आणि समावेशक वातावरण देते. ठळक वैशिष्ट्यांमध्ये नवोन्मेष, आयुर्वेद, इस्रो आणि शाश्वततेमध्ये भारताच्या प्रगतीचे प्रदर्शन करणारे विभाग, तसेच गरबा नृत्य आणि भारतीय आचार्यांच्या नेतृत्वाखालील योग सत्रे यासारखे थेट सांस्कृतिक कार्यक्रम समाविष्ट आहेत. पर्यटक प्रामाणिक भारतीय पाककृतींचा आस्वाद घेऊ शकतात, पारंपारिक हिमाचली टोप्या वापरून पाहू शकतात आणि भारतीय हस्तकलांनी सजवलेले कुटुंबासाठी अनुकूल फोटो-ऑप कॉर्नर एक्सप्लोर करू शकतात. या ऑफरमुळे पॅव्हेलियन प्रेक्षकांचे आवडते बनले आहे, ज्यामुळे ऑनलाइन मोठ्या प्रमाणात सहभाग वाढला आहे.

पॅव्हेलियनची रचना प्रतीकात्मकतेने परिपूर्ण आहे, ज्यामध्ये पद्मपाणी बोधिसत्वाची आकर्षक प्रतिमा आहे, जी अजिंठा गुहेतील भित्तीचित्रांपासून प्रेरित आहे, जी त्याच्या आध्यात्मिक गाभ्यामध्ये भारताच्या करुणेच्या नीतिमत्तेला मूर्त रूप देते. ब्लू लोटस फेसएड, बोधी वृक्ष स्थापना आणि वाहते पाणी यासारखे वास्तुशिल्पीय घटक परस्परसंबंध, शांती आणि परिवर्तनाच्या तात्विक विषयांना प्रतिबिंबित करतात. लोटस कोर्टयार्ड आणि एकता लाउंज हे प्राचीन भारतीय तत्व वसुधैव कुटुंबकम – जग हे एक कुटुंब आहे – चे प्रतिध्वनी करतात.

डॉ. जोशी यांनी पॅव्हेलियनच्या व्यापक ध्येयावर भर दिला: “या जागतिक व्यासपीठावर भारताचे प्रतिनिधित्व करणे म्हणजे केवळ संस्कृतीचे प्रदर्शन करणे नाही तर ते जगाला भारताच्या जिवंत वारशात आमंत्रित करणे आहे. भारत मंडप ही अशी जागा आहे जिथे परंपरा परिवर्तनाला भेटते, जिथे शाश्वत भारतीय आत्मा जागतिक भविष्याशी जोडलेला असतो.”

‘डिझायनिंग फ्युचर सोसायटी फॉर अवर लाईव्हज’ या थीमखाली १३ ऑक्टोबरपर्यंत चालणाऱ्या एक्स्पो २०२५ मध्ये ओसाका, कानसाई येथे १६० हून अधिक देश आणि ९ आंतरराष्ट्रीय संस्था सहभागी झाल्या आहेत, ज्यामध्ये अंदाजे २८ दशलक्ष अभ्यागत येण्याची अपेक्षा आहे.