या आठवड्यात संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेच्या ८० व्या अधिवेशनासाठी जागतिक नेते न्यू यॉर्कमध्ये एकत्र येत आहेत, ज्यामध्ये गाझा आणि युक्रेनमधील संघर्षांवर चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे.
वार्षिक संमेलनाची अधिकृत सुरुवात ९ सप्टेंबर रोजी झाली, उच्चस्तरीय सर्वसाधारण चर्चा मंगळवारपासून मॅनहॅटन येथील संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्यालयात सुरू होईल.
परंपरेनुसार, ब्राझील महासभेच्या चर्चेत प्रथम बोलेल, त्यानंतर यजमान देश म्हणून अमेरिका. ही प्रथा संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरुवातीच्या काळापासून आहे, जेव्हा “कोणीही प्रथम बोलू इच्छित नव्हते, ब्राझील नेहमीच प्रथम बोलण्याची ऑफर देत असे”, संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रोटोकॉल प्रमुखांच्या मते.
१९५५ मध्ये झालेल्या १० व्या महासभेपासून ब्राझीलने हा सन्मान कायम ठेवला आहे. अमेरिका दुसऱ्या क्रमांकावर बोलते कारण ते संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेचे आयोजन करते, त्यानंतर एक जटिल अल्गोरिथम उर्वरित वक्त्यांचा क्रम निश्चित करते.
ही सभा वाढलेल्या आंतरराष्ट्रीय तणावाच्या वेळी येते, गाझामधील इस्रायलची लष्करी मोहीम आणि युक्रेनमध्ये रशियाचे युद्ध भाषणे आणि राजनैतिक बैठकांमध्ये प्रमुखपणे दिसण्याची शक्यता आहे.
सोमवारी, अमेरिका आणि इस्रायलच्या तीव्र विरोधाला न जुमानता, पॅलेस्टिनी राज्याच्या मान्यतेला पाठिंबा देण्यासाठी फ्रान्स आणि सौदी अरेबियाने एक बैठकीचे अध्यक्षस्थान भूषवले. पॅलेस्टिनी राज्याला मान्यता न देणारा अमेरिका हा एकमेव कायमस्वरूपी सुरक्षा परिषदेचा सदस्य आहे.
अमेरिकेचा व्हिसा नाकारण्यात आलेले पॅलेस्टिनी अध्यक्ष महमूद अब्बास व्हिडिओ लिंकद्वारे विधानसभेला संबोधित करतील, तर इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू शुक्रवारी भाषण करणार आहेत.
युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की सोमवारी न्यूयॉर्कमध्ये पोहोचले आणि ते जागतिक नेत्यांसोबत होणाऱ्या सर्वसाधारण चर्चेत आणि द्विपक्षीय बैठकांमध्ये सहभागी होतील.
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प हे प्रथम महिलांसह सभेला मुख्य भाषण देण्याची अपेक्षा आहे. त्यांच्या वेळापत्रकात राष्ट्रप्रमुखांसोबत द्विपक्षीय बैठका आणि बहुपक्षीय चर्चेत सहभाग यांचा समावेश आहे आणि त्यानंतर संयुक्त राष्ट्रांच्या नेत्यांच्या स्वागत समारंभात भाषणे सादर होतील.
तथापि, अनेक प्रमुख शक्ती विश्वासू शिष्टमंडळे पाठवत आहेत. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन सलग आणखी एका वर्षासाठी या बैठकीला अनुपस्थित राहतील, परराष्ट्र मंत्री सर्गेई लावरोव्ह मॉस्कोच्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व करतील. चीनचे प्रतिनिधित्व अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याऐवजी पंतप्रधान ली कियांग करतील, तर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांना देशाचे प्रतिनिधित्व करण्याची जबाबदारी सोपवली आहे.
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी सोमवारी जयशंकर यांची भेट घेऊन व्यापार, संरक्षण, ऊर्जा आणि महत्त्वाच्या खनिजांमध्ये त्यांच्या देशांमधील धोरणात्मक सहकार्य मजबूत करण्यावर चर्चा केली. परराष्ट्र मंत्री यांनी न्यू यॉर्कमध्ये एका अनौपचारिक बैठकीत युरोपियन युनियनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांचीही भेट घेतली जिथे त्यांनी बहुपक्षीयता, भारत-युरोपियन भागीदारी, युक्रेन संघर्ष, गाझा, ऊर्जा आणि व्यापार यावर खुले विचार विनिमय केला.
याव्यतिरिक्त जयशंकर यांनी भारतातील अमेरिकेचे नियुक्त राजदूत सर्जियो गोर यांचीही भेट घेतली जिथे त्यांनी दोन्ही देशांमधील संबंधांना चालना देण्यावर चर्चा केली.
दरम्यान, सर्वात महत्त्वाच्या घडामोडींपैकी एक म्हणजे, सीरियाचे अध्यक्ष अहमद अल-शारा हे न्यू यॉर्कला जाऊन विधानसभेला संबोधित करत आहेत – १९६७ नंतर पहिल्यांदाच सीरियाच्या राष्ट्रप्रमुखांनी असे केले आहे.
इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान हे संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या निर्बंधांनंतर आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेसोबतचे सहकार्य स्थगित करण्याची घोषणा करत असताना चर्चेला उपस्थित राहतील. कतारचे अमीर शेख तमीम बिन हमद अल-थानी हे देखील त्यांच्या देशाच्या राजधानीवर अलिकडेच झालेल्या इस्रायली हल्ल्यांनंतर उपस्थित राहतील.
या वर्षीची थीम “एकत्र चांगले: शांतता, विकास आणि मानवी हक्कांसाठी ८० वर्षे आणि त्याहून अधिक” आहे – सध्याच्या जागतिक विभाजनांच्या अगदी विरुद्ध असलेल्या एकतेचा संदेश.
८० व्या सत्राच्या अध्यक्षा म्हणून काम करणाऱ्या जर्मनीच्या माजी परराष्ट्र मंत्री अॅनालेना बेरबॉक यांनी या संमेलनाला आंतरराष्ट्रीय सहकार्यासाठी एक महत्त्वाचा क्षण म्हणून मांडले आहे.
“१९४५ पासून संयुक्त राष्ट्रांनी जे साध्य केले आहे ते जतन करण्यासाठी. आपल्या संयुक्त राष्ट्रांचे नूतनीकरण करण्यासाठी. आपल्याला, संयुक्त राष्ट्रांना, भविष्यासाठी योग्य, उद्देशासाठी योग्य बनवण्यासाठी,” सुश्री बेअरबॉक म्हणाल्या, “बेटर टुगेदर!” या जयघोषाने समारोप करताना.
जागतिक युद्धानंतर स्थापन झालेली संघटना एकाच वेळी अनेक संकटांना तोंड देत असलेल्या जगात सहकार्य वाढवू शकते का याची चाचणी या संमेलनात केली जाईल.
(एएनआय)
