भारताचे राष्ट्रपती २०२५ सालासाठी अपंग व्यक्तींच्या सक्षमीकरणासाठी राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान करतात दिव्यांगजनचा समावेश हा आमच्या राष्ट्रीय विकास प्रवासाचा अविभाज्य भाग आहे: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
भारताच्या राष्ट्रपती श्रीमती द्रौपदी मुर्मू यांनी आज (३ डिसेंबर २०२५) नवी दिल्ली येथे आंतरराष्ट्रीय अपंग दिनानिमित्त २०२५ सालच्या अपंग व्यक्तींच्या सक्षमीकरणासाठी राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान केले.
याप्रसंगी बोलताना राष्ट्रपती म्हणाल्या की, दिव्यांगजनांना समानतेचा अधिकार आहे. समाज आणि देशाच्या विकास प्रवासात त्यांचा समान सहभाग सुनिश्चित करणे हे दानधर्माचे काम नसून, सर्व भागधारकांचे कर्तव्य आहे. दिव्यांगजनांच्या समान सहभागानेच समाज खऱ्या अर्थाने विकसित मानला जाऊ शकतो. त्यांनी अधोरेखित केले की, आंतरराष्ट्रीय अपंग व्यक्ती दिन – २०२५ चा विषय, ‘सामाजिक प्रगतीसाठी अपंगत्व-समावेशक समाजांना चालना देणे’, देखील याच प्रगतीशील कल्पनेवर आधारित आहे.
राष्ट्रपतींना आनंद झाला की, आपला देश कल्याणकारी मानसिकतेच्या पलीकडे जात असताना, अपंग व्यक्तींसाठी हक्क-आधारित, सन्मान-केंद्रित प्रणाली स्वीकारत आहे. त्या म्हणाल्या की, दिव्यांगजनांचा समावेश हा आपल्या राष्ट्रीय विकास प्रवासाचा अविभाज्य भाग आहे. २०१५ पासून “दिव्यांगजन” हा शब्द वापरण्याचा निर्णय अपंग लोकांबद्दल विशेष आदर दर्शविण्यासाठी घेण्यात आला.
राष्ट्रपती म्हणाल्या की, सरकार दिव्यांगजनांच्या समावेशासाठी आणि सक्षमीकरणासाठी परिसंस्था मजबूत करत आहे. सांकेतिक भाषा संशोधन आणि प्रशिक्षण, मानसिक आरोग्य पुनर्वसन आणि क्रीडा प्रशिक्षण यासारख्या विविध क्षेत्रात त्यांच्यासाठी अनेक राष्ट्रीय स्तरावरील संस्था स्थापन करण्यात आल्या आहेत. लाखो दिव्यांगजनांना अद्वितीय अपंगत्व ओळखपत्रे देण्यात आली आहेत, ज्यामुळे त्यांना विशेष सुविधांचा लाभ घेता येईल.
राष्ट्रपती म्हणाल्या की, सरकारसोबतच समाजानेही दिव्यांगजनांच्या हितासाठी जागरूक आणि सक्रिय राहिले पाहिजे. यामुळे सरकारच्या प्रगतीशील प्रयत्नांना बळकटी मिळेल. दिव्यांगजनांचा सन्मान, स्वावलंबन आणि स्वाभिमान सुनिश्चित करणे ही सर्व नागरिकांची जबाबदारी आहे. प्रत्येक नागरिकाने सामाजिक आणि राष्ट्रीय प्रगतीसाठी दिव्यांगजनांना त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये भागीदार बनवण्याची प्रतिज्ञा घ्यावी.
