देशव्यापी पाठिंबा मिळविण्यासाठी निर्वासित राजपुत्र प्रयत्नशील असल्याने इराणमध्ये निदर्शने तीव्र झाली

इराणमध्ये २०२२ नंतरची सर्वात गंभीर अशांततेची लाट दिसून येत आहे, जिथे निदर्शने १३ व्या दिवसात पोहोचली असून ती प्रमुख शहरे आणि प्रांतीय शहरांमध्ये पसरली आहेत. कोसळणाऱ्या रियालच्या मूल्यामुळे आणि वाढत्या महागाईमुळे सुरू झालेल्या या निदर्शनांनी आता अधिकाऱ्यांसमोरील व्यापक राजकीय आव्हानांचे स्वरूप धारण केले आहे. अनेक ठिकाणी बाजारपेठा आणि दुकाने बंद ठेवण्यात आली आहेत, आणि तेहरान, इस्फाहान तसेच पश्चिम व ईशान्य इराणच्या काही भागांमध्ये सुरक्षा दलांची जमावाशी चकमक झाली आहे. मानवाधिकार गटांनी दिलेल्या माहितीनुसार, किमान ३९ लोक मारले गेले असून २,००० हून अधिक लोकांना ताब्यात घेण्यात आले आहे. इंटरनेट देखरेख सेवांच्या मते, निवडक ठिकाणी होणारा इंटरनेटमधील व्यत्यय हा सरकारी कारवाईशी संबंधित असल्याचे दिसते. अधिकाऱ्यांनी सुरक्षा कर्मचाऱ्यांमधील काही जीवितहानीची पुष्टी केली आहे, परंतु अशांततेच्या व्याप्तीबद्दल संपूर्ण माहिती दिलेली नाही. ताज्या घडामोडींमध्ये, निर्वासित युवराज रेझा पहलवी यांनी रात्रीच्या वेळी समन्वित घोषणाबाजी आणि रस्त्यावरील निदर्शनांचे आवाहन केले आहे, ज्याला तेहरानच्या अनेक परिसरांमध्ये आणि इतर शहरांमधील जमावाने प्रतिसाद दिला आहे.

निर्वासित युवराज रेझा पहलवी यांच्या आवाहनामुळे एक नवीन पैलू समोर आला आहे, ज्यांनी इराणी नागरिकांना दोन रात्री ठराविक संध्याकाळच्या वेळी घोषणाबाजी आणि निदर्शने करण्याचे आवाहन केले होते. गुरुवारी, प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, राजधानीच्या अनेक परिसरांमध्ये आणि इतर शहरांमध्ये या आवाहनाला प्रतिसाद मिळाला, जिथे नेतृत्वाच्या विरोधात आणि पूर्वीच्या राजेशाहीच्या समर्थनार्थ घोषणा ऐकू आल्या. विश्लेषकांच्या मते, हा प्रतिसाद एक महत्त्वाची कसोटी ठरू शकतो की ही निदर्शने विखुरलेली राहतील की एका व्यापक राजकीय आव्हानाभोवती एकत्र येतील.

अधिकाऱ्यांनी आतापर्यंत संपूर्ण देशव्यापी बंद टाळला आहे, परंतु सुरक्षा-संबंधित माध्यमांनी अधिक कडक पाळत आणि ड्रोनद्वारे पाळत ठेवण्याच्या शक्यतेचा इशारा दिला आहे. इराणने हिंसक दडपशाहीविरोधात वॉशिंग्टनच्या इशाऱ्यांनाही फेटाळून लावले आहे आणि अमेरिकेवर हस्तक्षेप केल्याचा आरोप केला आहे. पश्चिम आशियामध्ये, सरकारे आणि निरीक्षक यावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत की अशांततेची ही लाट पूर्वीप्रमाणेच ओसरून जाईल की तेहरानसाठी एका खोलवरच्या संकटात रूपांतरित होईल.

रेझा पहलवी हे इराणचे शेवटचे सम्राट मोहम्मद रेझा शाह पहलवी यांचे ज्येष्ठ पुत्र आहेत आणि १९७९ च्या इस्लामिक क्रांतीपासून ते निर्वासित जीवन जगत आहेत. प्रामुख्याने अमेरिकेत राहून, त्यांनी स्वतःला एक प्रमुख विरोधी व्यक्तिमत्व म्हणून स्थापित केले आहे, जे धर्मनिरपेक्ष लोकशाही, मानवाधिकार आणि इराणमध्ये शांततापूर्ण सत्तांतराची वकिली करतात. त्याचबरोबर ते इराणी आंदोलकांसाठी आंतरराष्ट्रीय समर्थनाचे आवाहन करत आहेत आणि देशांतर्गत व देशाबाहेरील जनमत संघटित करण्याच्या उद्देशाने माध्यमांमध्ये आणि सोशल मीडियावर सक्रिय आहेत.