‘नियंत्रक संस्था फिफा (FIFA) आहे, कोणतीही एक व्यक्ती किंवा देश नव्हे’

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी, इराणने “स्वतःच्या जीवाच्या आणि सुरक्षेच्या” हितासाठी २०२६ च्या फिफा विश्वचषकात सहभागी होणे टाळावे, असे सुचवल्यानंतर; इराणच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघाने त्यांना सडेतोड प्रत्युत्तर दिले आहे. फिफाच्या अधिपत्याखाली होणाऱ्या कोणत्याही स्पर्धेत खेळण्यापासून कोणताही देश आम्हाला रोखू शकत नाही, असे या संघाने म्हटले आहे.

“विश्वचषक ही एक ऐतिहासिक आणि आंतरराष्ट्रीय घटना आहे. या स्पर्धेची नियामक संस्था ‘फिफा’ (FIFA) ही आहे, कोणताही एक व्यक्ती किंवा देश नाही,” असे या संघाने आपल्या अधिकृत खात्यावर प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे.

ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’ (Truth Social) या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर असे लिहिले होते की, तांत्रिकदृष्ट्या इराणच्या संघाचे या स्पर्धेत स्वागतच असेल; परंतु त्यांनी यात सहभागी व्हावे की नाही, याबद्दल त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले होते.

“इराणच्या राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचे विश्वचषकात स्वागत आहे; परंतु मला मनापासून असे वाटत नाही की, त्यांच्या स्वतःच्या जीवाच्या आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने त्यांचे तिथे उपस्थित असणे योग्य ठरेल,” असे ट्रम्प यांनी लिहिले होते.

या टिप्पण्यांवर प्रतिक्रिया देताना इराणच्या संघाने म्हटले की, त्यांनी “निर्णायक विजयांच्या” जोरावर या स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवली आहे आणि स्पर्धेतून त्यांना वगळण्याचा अधिकार कोणालाही नाही.

“निश्चितच, इराणच्या राष्ट्रीय संघाला विश्वचषकातून कोणीही वगळू शकत नाही,” असे त्या निवेदनात म्हटले होते. तसेच, सहभागी होणाऱ्या संघांच्या सुरक्षेची खात्री करणे ही यजमान देशाची जबाबदारी असते, असेही त्यात नमूद करण्यात आले होते.

गेल्या वर्षी आशियाई पात्रता फेरीच्या तिसऱ्या टप्प्यात ‘गट अ’ (Group A) मध्ये अव्वल स्थान पटकावून इराणने या स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित केली होती. यासह, विश्वचषकात सहभागी होण्याची ही त्यांची सलग चौथी वेळ ठरली आहे.

२०२६ चा विश्वचषक ११ जून ते १९ जुलै या कालावधीत अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको या तीन देशांच्या संयुक्त यजमानपदाखाली खेळवला जाणार आहे. या स्पर्धेत इराणचे तीन सामने अमेरिकेत खेळवले जाण्याचे नियोजित आहे.

तथापि, या प्रदेशातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, इराणच्या सहभागाबद्दल आता साशंकता निर्माण झाली आहे.

फिफाचे अध्यक्ष जियानी इन्फँटिनो यांनी या आठवड्यात सांगितले की, त्यांची ट्रम्प यांच्याशी भेट झाली होती. त्यावेळी ट्रम्प यांनी त्यांना आश्वासन दिले होते की, या स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी इराणचे नक्कीच स्वागत केले जाईल.

परंतु, इराणचे क्रीडामंत्री अहमद दोन्यामाली यांनी नंतर असे विधान केले की, अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हवाई हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर, त्यांचा देश कदाचित या स्पर्धेत सहभागी होणार नाही.

“हे भ्रष्ट सरकार आमच्या नेत्याची हत्या करण्यास कारणीभूत ठरले आहे आणि त्यांनी अत्यंत असुरक्षिततेचे वातावरण निर्माण केले आहे; हे पाहता आम्ही विश्वचषकात सहभागी होऊ शकत नाही. खेळाडूंच्या सुरक्षेची कोणतीही हमी नाही आणि स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी आवश्यक असलेल्या अनुकूल परिस्थितीचा तिथे पूर्णपणे अभाव आहे,” असे दोन्यामाली यांनी इराणच्या सरकारी दूरचित्रवाणी वाहिनीवर बोलताना म्हटले.  इराण फुटबॉल महासंघाचे अध्यक्ष मेहदी ताज यांनीही देशाच्या सहभागाबाबत साशंकता व्यक्त केली असून, अलीकडेच झालेल्या हल्ल्यांनंतर विश्वचषकाकडे “आशेने” पाहणे कठीण असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.

-IANS