FWICE BAN : रणवीर विरोधात देशद्रोही दाऊद परस्त सक्रिय ?

अभिनेता रणवीर सिंग आणि दिग्दर्शक-निर्माता फरहान अख्तर यांच्यातील व्यावसायिक संबंधांमध्ये ‘डॉन ३’ (Don 3) या बहुप्रतीक्षित चित्रपटावरून मोठा दुरावा निर्माण झाला आहे. सध्या बॉलिवूडमधील ही एक अत्यंत गाजलेली आणि वादग्रस्त घडामोड ठरली आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाचा सविस्तर तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
१. ‘डॉन ३’ मधून अचानक पडलेली बाहेर
ऑगस्ट २०२३ मध्ये, फरहान अख्तर आणि ‘एक्सेल एंटरटेनमेंट’ने (Excel Entertainment) शाहरुख खानऐवजी रणवीर सिंगला ‘डॉन’ या लोकप्रिय फ्रँचायझीचा नवा चेहरा म्हणून अधिकृतपणे जाहीर केले होते. मात्र, कित्येक महिन्यांचे प्री-प्रॉडक्शन (पूर्व-तयारी), शूटिंगमधील दिरंगाई आणि अंतर्गत मतभेदांमुळे रणवीरने या प्रकल्पातून अचानक काढता पाय घेतला.
या वादामागे प्रामुख्याने खालील कारणे समोर आली आहेत:
स्क्रिप्ट आणि भाषेवरून मतभेद: चित्रपटातील अतिहिंसा, रक्तपात आणि आक्षेपार्ह भाषेवर (strong language) रणवीरने आक्षेप घेतला होता, तसेच स्क्रिप्टमध्ये काही बदल करण्याची मागणी केली होती.
सर्जनशील मतभेद (Creative Friction): निर्माते मुख्य स्क्रिप्टमध्ये बदल करण्यास तयार नव्हते. चित्रपट प्रत्यक्ष फ्लोअरवर जाण्याच्या अगदी काही दिवस आधी हा वाद शिगेला पोहोचला.
२. FWICE ची ‘बंदी’ आणि आर्थिक नुकसानभरपाई
रणवीरने चित्रपट सोडल्यानंतर फरहान अख्तर आणि एक्सेल एंटरटेनमेंटने सिनेसृष्टीतील अधिकृत संघटनांकडे तक्रार दाखल केली. यानंतर या वादाला कायदेशीर व व्यावसायिक स्वरूप आले:
₹४५ कोटींची नुकसानभरपाई: लोकेशन रेकी (जागांची निवड), स्क्रिप्ट डेव्हलपमेंट आणि प्रोमोशनल शूट्सवर झालेला मोठा खर्च वसूल करण्यासाठी एक्सेल एंटरटेनमेंटने रणवीर सिंगकडे ४५ कोटी रुपयांच्या नुकसानभरपाईची मागणी केली आहे.
FWICE ची असहकार नोटीस: २५ मे २०२६ रोजी, ‘फेडरेशन ऑफ वेस्टर्न इंडिया सिने एम्प्लॉईज’ (FWICE) ने रणवीर सिंगविरोधात अधिकृतपणे ‘असहकार निर्देश’ (Non-Cooperation Directive) जारी केला. अनेक नोटीस पाठवूनही रणवीर आपली बाजू मांडण्यासाठी संघटनेसमोर हजर न झाल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
या बंदीचा नेमका परिणाम काय?: या निर्देशानुसार, FWICE ने त्यांच्या अंतर्गत येणाऱ्या सर्व तंत्रज्ञांना, स्पॉट बॉईज आणि व्हॅनिटी पुरवठादारांना रणवीर सिंगच्या कोणत्याही आगामी प्रकल्पांवर काम न करण्याचे आदेश दिले आहेत. याचा फटका त्याच्या ‘प्रलय’ सारख्या आगामी चित्रपटांना बसू शकतो.
३. सद्यस्थिती आणि कायदेशीर बाजू
सिनेसृष्टीतील या अचानक लागलेल्या बंदीमुळे चित्रपट वर्तुळात कामगार संघटनांच्या अधिकारांवरून मोठी चर्चा सुरू झाली आहे:
रणवीर सिंगची बाजू: या वादावर रणवीरच्या प्रवक्त्याने संयमी भूमिका घेत सांगितले की, “रणवीरने आदरापोटी या विषयावर शांत राहणे पसंत केले आहे.” ‘डॉन’ फ्रँचायझीबद्दल त्याच्या मनात आदर असून तो या चित्रपटाला शुभेच्छा देतो. दरम्यान, त्याच्या कायदेशीर टीमने स्पष्ट केले की, अशा करारांमधील गुंतागुंतीचे वाद सोडवण्यासाठी कामगार संघटना हे ‘योग्य व्यासपीठ’ नाही.
फरहान अख्तरची प्रतिक्रिया: या वादावर बोलताना फरहानने कबूल केले की, चित्रपट निर्मितीमध्ये अशा अनपेक्षित अडचणी खूप मानसिक ताण देतात. त्याने गमतीने असेही म्हटले की, “निर्मितीच्या या कटकटी बघून कधीकधी वाटते की मी फक्त अभिनयाकडेच परत वळावे.”
कायदेशीर वास्तव: कायदेशीर तज्ज्ञांच्या मते, FWICE सारख्या खाजगी संघटनेने घातलेल्या ‘बंदी’ला कोर्टात कोणताही कायदेशीर आधार नसतो. हा केवळ एक व्यावसायिक दबाव आणण्याचा प्रयत्न आहे. ‘प्रॉड्युसर्स गिल्ड ऑफ इंडिया’ने देखील दोन्ही बाजूंना हा वाद आपापसात सामोपचाराने सोडवण्याचा सल्ला दिला आहे.