नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) ने मे २०२६ मध्ये भारताच्या डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टमवर आपले वर्चस्व कायम ठेवले आहे. यानुसार, २९.९ ट्रिलियन रुपयांच्या २३.२ अब्ज व्यवहारांची नोंद झाली, जो एक नवीन उच्चांक आहे.
व्यक्ती-ते-व्यक्ती (P2P), व्यापारी आणि किरकोळ व्यवहारांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर स्वीकारल्यामुळे, ही आकडेवारी भारताच्या डिजिटल पेमेंट पायाभूत सुविधांचा कणा म्हणून UPI ची वाढती भूमिका अधोरेखित करते.
NPCI च्या आकडेवारीनुसार, या महिन्यात UPI ने २३,२०१.९३ दशलक्ष व्यवहारांवर प्रक्रिया केली, म्हणजेच दररोज सरासरी ७३७.७९ दशलक्ष व्यवहार झाले. या प्लॅटफॉर्मवर दररोज सरासरी ८४,४२३ कोटी रुपयांच्या, म्हणजेच सुमारे ०.८४ ट्रिलियन रुपयांच्या व्यवहारांची नोंद झाली.
मे महिन्यातील या कामगिरीमुळे इतर डिजिटल पेमेंट प्रणालींवरील UPI ची आघाडी आणखी वाढली आहे. त्या तुलनेत, इमिजिएट पेमेंट सर्व्हिस (IMPS) ने महिन्याभरात ३५.८ कोटी व्यवहार नोंदवले, ज्यांचे एकूण व्यवहार मूल्य ६,९५,७०१ कोटी रुपये किंवा जवळपास ६.९६ ट्रिलियन रुपये होते.
एनपीसीआयने नमूद केले आहे की, प्रकाशित यूपीआयच्या आकडेवारीमध्ये यूपीआयवरील क्रेडिट कार्ड आणि यूपीआय खात्यांवरील क्रेडिट लाइनद्वारे केलेल्या व्यवहारांचा समावेश नाही. यावरून असे सूचित होते की, जेव्हा या विभागांचा समावेश केला जाईल, तेव्हा एकूण व्यवहारांची संख्या आणि मूल्य अधिक असेल.
एप्रिल ते मे या कालावधीतील वाढ ही डिजिटल पेमेंटवरील ग्राहकांचा वाढता विश्वास, व्यापाऱ्यांची वाढती स्वीकृती आणि यूपीआय लाइट व फीचर फोन वापरकर्त्यांसाठीच्या यूपीआय सेवांसारख्या उपक्रमांचा व्यापक स्वीकार दर्शवते.
ही नवीनतम आकडेवारी अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा डिजिटल पेमेंट लहान-सहान किरकोळ खरेदीपासून ते युटिलिटी बिलांचे पेमेंट आणि इतर दैनंदिन व्यवहारांपर्यंतच्या दैनंदिन आर्थिक घडामोडींमध्ये अधिकाधिक समाविष्ट होत आहे. यूपीआयच्या रिअल-टाइम सेटलमेंट क्षमता आणि कमी खर्चाच्या रचनेमुळे ते ग्राहक आणि व्यवसाय या दोघांसाठीही पसंतीचे पेमेंट माध्यम म्हणून स्थापित होण्यास मदत झाली आहे.
सुरक्षा उपाय अधिक मजबूत करण्यासाठी, फसवणूक प्रतिबंधक प्रणाली सुधारण्यासाठी आणि सीमापार UPI जोडणीचा विस्तार करण्यासाठी NPCI करत असलेल्या प्रयत्नांमुळे विकासाच्या पुढील टप्प्याला पाठिंबा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
आर्थिक वर्ष २०२७ सुरू असताना, UPI च्या मे महिन्यातील कामगिरीने निरंतर विस्तारासाठी एक भक्कम पाया घातला आहे. कार्यात्मक स्थिरता कायम राखत दररोज ७० कोटींहून अधिक व्यवहारांवर प्रक्रिया करण्याची या प्लॅटफॉर्मची क्षमता, त्याची व्याप्ती आणि लवचिकता अधोरेखित करते. या महिन्यातील २९.९ ट्रिलियन रुपयांच्या व्यवहार मूल्यामुळे भारतातील डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात UPI ची मध्यवर्ती भूमिका अधिकच दृढ होते.
(ANI च्या माहितीसह)




