“140 कोटी लोक… तरीही India FIFA World Cup मध्ये का खेळत नाही?” या शीर्षकाचा आहे. यामध्ये भारताला फिफा वर्ल्ड कपमध्ये खेळता न येण्यामागची मुख्य कारणे आणि त्याचा इतिहास यावर चर्चा करण्यात आली आहे.
व्हिडिओमधील मुख्य मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: 1948 च्या लंडन ऑलिम्पिकमध्ये भारतीय संघाने बूट न घालता (अनवाणी) सामना केला होता. त्यानंतर 1950 मध्ये भारताने फिफा वर्ल्ड कपसाठी क्वालिफाय (पात्रता) देखील केले होते, परंतु प्रवासाचा मोठा खर्च, तयारीचा अभाव आणि प्रशासकीय निर्णयाशामुळे संघ खेळायला जाऊ शकला नाही.
क्रिकेटचा प्रभाव: 1950 आणि 60 च्या दशकात भारत आशियातील आघाडीच्या मजबूत संघांमध्ये गणला जात होता आणि 1962 च्या एशियन गेम्समध्ये भारताने सुवर्णपदक (Gold Medal) देखील जिंकले होते. परंतु, 1983 च्या क्रिकेट वर्ल्ड कपच्या विजयानंतर देशाचे पूर्ण लक्ष, स्पॉन्सर्स, मीडिया, पायाभूत सुविधा (Infrastructure) आणि पैसा क्रिकेटकडे वळला, ज्यामुळे फुटबॉल मागे पडत गेला.
सिस्टम आणि स्काउटिंगची कमतरता: वर्ल्ड कप लोकसंख्येवर नाही तर एका मजबूत ‘सिस्टम’वर (व्यवस्थेवर) जिंकला जातो. क्रोएशिया आणि आइसलँड सारखे छोटे देश त्यांच्या मजबूत व्यवस्थेमुळे वर्ल्ड कप खेळतात. युरोपमध्ये मुले वयाच्या 8-9 व्या वर्षापासूनच प्रोफेशनल स्काउटिंग सिस्टममध्ये येतात, तर भारतात तळागाळातील (Grassroot) टॅलेंट शोधण्यासाठी आणि त्यांना घडवण्यासाठी तशी व्यवस्था नाही.
मर्यादित फुटबॉल संस्कृती: भारतात फुटबॉल केवळ काही राज्यांपुरताच (जसे की पश्चिम बंगाल, गोवा, केरळ आणि नॉर्थ-ईस्ट) मर्यादित राहिला आहे, तर इतर मोठ्या देशांमध्ये तो एका जीवनशैली आणि संस्कृतीसारखा आहे. याशिवाय, भारतीय खेळाडूंना जगातील टॉप युरोपियन लीग्समध्ये खेळण्याची संधी आणि अनुभव मिळत नाही.
भविष्याची आशा: फुटबॉलची एक योग्य परिसंस्था (Eco-system) तयार होण्यासाठी दशकांचा काळ लागतो, जसे जपान आणि दक्षिण कोरियाच्या बाबतीत घडले. मात्र, आता ‘इंडियन सुपर लीग’ (ISL) आणि वाढत्या ग्रासरूट्स प्रोग्राम्समुळे भारतात युथ अकॅडमी आणि इंटरनॅशनल एक्स्पोजर वाढत आहे, ज्यामुळे भविष्यासाठी आशा कायम आहेत.
व्हिडिओ लिंक: येथे पहा
