राज्य सरकारने सोमवारी महाराष्ट्र सार्वजनिक विश्वस्तव्यवस्था कायद्यात सुधारणा करण्यासाठी विधेयक मांडले, ज्याचा उद्देश विश्वस्तव्यवस्था प्रशासनाचे प्रमाणीकरण करणे, खटले कमी करणे आणि विश्वस्त मंडळाच्या सदस्यांमध्ये नियतकालिक देखरेख आणि जबाबदारी सुनिश्चित करणे आहे.
विधेयकानुसार, कार्यकाळ विश्वस्त आणि कायमस्वरूपी विश्वस्तांच्या नियुक्तीसाठी एक नवीन कलम, ३०अ, समाविष्ट केले जाईल जिथे विश्वस्तांच्या कागदपत्रात कोणतीही विशिष्ट तरतूद नाही.
सदर विधेयकाच्या कलम २(१८) मध्ये समाविष्ट असलेल्या “विश्वस्त” ची विद्यमान व्याख्या त्यांच्या नियुक्तीच्या कालावधीवर आधारित विश्वस्तांचे प्रकार निर्दिष्ट करण्याच्या उद्देशाने सुधारित करण्याचा प्रस्ताव होता: कार्यकाळ विश्वस्त आणि त्यात कायमस्वरूपी विश्वस्त.
विधेयकानुसार, राज्यातील सार्वजनिक, धार्मिक आणि धर्मादाय विश्वस्तांच्या प्रशासनाचे नियमन आणि तरतुदी करण्यासाठी महाराष्ट्र सार्वजनिक विश्वस्तव्यवस्था कायदा लागू करण्यात आला होता.
“विश्वस्त संस्थांच्या विविध कागदपत्रांमध्ये कायमस्वरूपी किंवा कायमस्वरूपी विश्वस्तांच्या नियुक्ती आणि त्यांच्या कार्यकाळाबद्दल स्पष्टता नसल्याचे लक्षात आले, ज्यामुळे धर्मादाय आयुक्त आणि न्यायालयासमोर अनेक खटले सुरू झाले. यामुळे विश्वस्त मंडळाच्या कामकाजावर, लाभार्थ्यांच्या आणि जनतेच्या कल्याणावर परिणाम झाला,” असे विधेयकात म्हटले आहे.
विधेयकात असे म्हटले आहे की कोणत्याही सार्वजनिक विश्वस्त मंडळात ‘कायमस्वरूपी विश्वस्त’ (आजीवन नियुक्त केलेले) यांची संख्या विश्वस्त मंडळाच्या एकूण सदस्य संख्येच्या २५ टक्क्यांपेक्षा जास्त असू शकत नाही.
जर विश्वस्त करारात विश्वस्त नियुक्तीसाठी मुदत निर्दिष्ट केलेली नसेल, तर त्यांना आता कालावधी विश्वस्त मानले जाईल, सामान्यतः पाच वर्षांपर्यंत.
विधेयकात कायद्याच्या कलम १८ च्या उपकलम (६) मध्ये सुधारणा प्रस्तावित आहे ज्याद्वारे विश्वस्त नोंदणीसाठी अर्ज करताना ट्रस्टच्या स्थावर मालमत्तेमध्ये मालकी किंवा स्वारस्य दर्शविणाऱ्या दस्तऐवजाची प्रत असणे आवश्यक आहे. यामुळे ट्रस्टची नोंदणी करताना कोणत्याही मालमत्तेवर ट्रस्ट मालमत्ता म्हणून खोटा दावा केला जाणार नाही.
या विधेयकात कायद्यातील काही तरतुदींचे उल्लंघन करण्यासाठी दंड वाढवण्यासाठी सुधारणा प्रस्तावित करण्यात आली आहे, जसे की स्थावर मालमत्तेची अनधिकृत विक्री किंवा भाडेपट्ट्याशी संबंधित आणि गरीब रुग्णांसाठी रुग्णालयातील बेड राखीव न ठेवणे.
नोंदणी प्रक्रियेदरम्यान सार्वजनिक ट्रस्ट अंतर्गत सूचीबद्ध केलेल्या कोणत्याही स्थावर मालमत्तेमध्ये मालकी किंवा स्वारस्याचा पुरावा सादर करणे अनिवार्य करण्यात आले.
विधेयकानुसार, प्रमुख मंदिरे आणि धर्मादाय संस्थांसह सार्वजनिक ट्रस्टना आता धर्मादाय आयुक्तांकडून केस-बाय-केस मंजुरीची आवश्यकता नसताना त्यांच्या एकूण निधीच्या 50 टक्क्यांपर्यंत विशिष्ट बाजार-संबंधित सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करण्याची परवानगी आहे.
(IANS)





