पंतप्रधान मोदींचा इराणचे राष्ट्राध्यक्ष पेझेश्कियन यांच्याशी संवाद

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेशकियान यांच्याशी दूरध्वनीवरून संवाद साधला. यावेळी त्यांनी एकमेकांना ईद आणि नवरोजच्या शुभेच्छा दिल्या, तसेच पश्चिम आशियातील सुरक्षा परिस्थितीवर चर्चा केली.

या संभाषणादरम्यान, पंतप्रधान मोदींनी या क्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांवर झालेल्या हल्ल्यांचा तीव्र शब्दांत निषेध केला. तसेच, नौवहन स्वातंत्र्याचे रक्षण करणे आणि सागरी मार्ग खुले व सुरक्षित ठेवणे किती गरजेचे आहे, यावर त्यांनी भर दिला.

गेल्या १० दिवसांतील या दोन नेत्यांमधील हा दुसरा दूरध्वनी संवाद होता.

“राष्ट्राध्यक्ष डॉ. मसूद पेझेशकियान यांच्याशी संवाद साधला आणि त्यांना ईद व नवरोजच्या शुभेच्छा दिल्या. हा सणासुदीचा काळ पश्चिम आशियामध्ये शांतता, स्थिरता आणि समृद्धी घेऊन येईल, अशी आशा आम्ही व्यक्त केली. या क्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांवर झालेल्या हल्ल्यांचा आम्ही निषेध करतो; हे हल्ले प्रादेशिक स्थिरतेला धोका निर्माण करतात आणि जागतिक पुरवठा साखळीत व्यत्यय आणतात,” असे पंतप्रधान मोदी यांनी या संभाषणांनंतर ‘X’ (ट्विटर) वर पोस्ट करत म्हटले.

त्यांनी पुढे नमूद केले, “नौवहन स्वातंत्र्याचे रक्षण करणे आणि सागरी मार्ग खुले व सुरक्षित राहतील याची खात्री करणे किती महत्त्वाचे आहे, यावर आम्ही पुन्हा एकदा भर दिला. इराणमध्ये वास्तव्यास असलेल्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि संरक्षणासाठी इराणकडून मिळत असलेल्या सातत्यपूर्ण समर्थनाचे आम्ही कौतुक केले.”

या दोन नेत्यांमध्ये यापूर्वी १२ मार्च रोजी संवाद झाला होता. त्यावेळी पंतप्रधान मोदींनी या क्षेत्रातील वाढत्या तणावाबद्दल—ज्यामध्ये नागरिकांची जीवितहानी आणि पायाभूत सुविधांचे नुकसान यांचा समावेश होता—चिंता व्यक्त केली होती. सर्व प्रश्न केवळ संवाद आणि मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातूनच सोडवले जावेत, ही भारताची भूमिकाही त्यांनी त्यावेळी पुन्हा अधोरेखित केली होती.

त्या वेळी, पंतप्रधानांनी वस्तू आणि ऊर्जेची वाहतूक अखंडितपणे सुरू राहण्याच्या गरजेवर भर दिला होता. या वाहतुकीत कोणताही व्यत्यय आल्यास त्याचे भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि प्रादेशिक स्थिरतेवर व्यापक परिणाम होऊ शकतात, असे त्यांनी स्पष्ट केले होते.

पेझेशकियान यांनी पंतप्रधान मोदींना इराणमधील सद्यस्थितीची माहिती दिली, तसेच या क्षेत्रातील अलीकडील घडामोडींविषयी आपले विचार मांडले.

२८ फेब्रुवारी रोजी संघर्ष सुरू झाल्यापासून, गेल्या काही आठवड्यांमध्ये परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर आणि इराणचे परराष्ट्र मंत्री सय्यद अब्बास अराघची यांच्यातही अनेकदा चर्चा झाली आहे.

सुरक्षा परिस्थितीचा आढावा घेण्याव्यतिरिक्त, या दोन्ही मंत्र्यांनी सागरी सुरक्षेवर, द्विपक्षीय सहकार्यावर आणि ‘ब्रिक्स’ (BRICS) संबंधित बाबींवर चर्चा केली. सध्या ‘ब्रिक्स’ समूहाचे अध्यक्षपद भारताकडे आहे, तर इराण या समूहाचा सदस्य आहे.

या आठवड्याच्या सुरुवातीला, फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष अलेक्झांडर स्टब यांनी असे सुचवले की, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी करण्यात भारत महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो. ‘ब्लूमबर्ग’ला दिलेल्या एका मुलाखतीत त्यांनी सांगितले की, जागतिक स्तरावरील प्रयत्नांचा मुख्य उद्देश शत्रुत्व थांबवणे आणि संवादासाठीचे मार्ग खुले करणे हा असायला हवा.

“आपल्याला युद्धविरामाची (ceasefire) नितांत गरज आहे… यात भारत प्रत्यक्षपणे सहभागी होऊ शकेल का, याचा मी विचार करत आहे. परिस्थिती शांत करण्यासाठी परराष्ट्र मंत्री जयशंकर यांनी युद्धविरामाचे आवाहन केल्याचे आपण पाहिलेच आहे,” असे ते म्हणाले.  -आयएएनएस