भारताने संरक्षण क्षेत्रात एक मोठी ऐतिहासिक झेप घेतली आहे. ८ मे २०२६ रोजी ओडिशामधील डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम बेटावरून प्रगत ‘अग्नी’ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली.
या चाचणीचे मुख्य तपशील खालीलप्रमाणे आहेत:
१. ‘MIRV’ तंत्रज्ञानाचा यशस्वी वापर
या क्षेपणास्त्राचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे MIRV (Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicle) तंत्रज्ञानाने सज्ज आहे.
अनेक लक्ष्यांवर मारा: या तंत्रज्ञानामुळे एकाच क्षेपणास्त्राद्वारे शत्रूचे वेगवेगळे तळ (Target points) एकाच वेळी उद्ध्वस्त करता येतात.
पेलोड्स: या चाचणीत एकापेक्षा जास्त वॉरहेड्स (Peyloads) वाहून नेण्याची क्षमता तपासण्यात आली, ज्यांनी हिंदी महासागर क्षेत्रातील विविध लक्ष्यांवर अचूक मारा केला.
२. संरक्षण सज्जतेत मोठी वाढ
अचूकता: प्रगत नेव्हिगेशन आणि गायडन्स प्रणालीमुळे हे क्षेपणास्त्र हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या लक्ष्यावरही अचूक प्रहार करते.
ट्रॅकिंग: जमिनीवरील आणि जहाजांवरील अनेक ट्रॅकिंग स्टेशन्सद्वारे क्षेपणास्त्राच्या संपूर्ण मार्गाचा (प्रक्षेपणापासून ते लक्ष्यावर आदळण्यापर्यंत) मागोवा घेण्यात आला.
सामरिक महत्त्व: हे तंत्रज्ञान जगातील मोजक्याच देशांकडे (अमेरिका, रशिया, चीन, फ्रान्स आणि ब्रिटन) उपलब्ध आहे, आता भारतही या पंक्तीत सामील झाला आहे.
३. ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियानाचे यश
हे क्षेपणास्त्र DRDO (संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था) च्या प्रयोगशाळांनी भारतीय उद्योगांच्या सहकार्याने पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीचे विकसित केले आहे.
महत्त्वाच्या प्रतिक्रिया
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी या यशाबद्दल DRDO चे शास्त्रज्ञ, भारतीय सैन्य आणि संबंधित उद्योगांचे अभिनंदन केले आहे. त्यांनी म्हटले की, “या यशामुळे देशाच्या संरक्षण सज्जतेत मोठी वाढ होणार असून भविष्यातील सुरक्षा आव्हानांना तोंड देण्याची क्षमता अधिक मजबूत होईल.”





