अयोध्येतील श्री राम मंदिर निर्माणात वापरलेल्या अद्भूत इंजिनीअरिंग आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाची माहिती देते. व्हिडिओनुसार, हे मंदिर १००० हून अधिक वर्षे सुरक्षित राहण्यासाठी डिझाइन केले गेले आहे.
येथे या इंजिनीअरिंग चमत्काराची मुख्य वैशिष्ट्ये दिली आहेत:
मजबूत पाया (Foundation)
- जमिनीचे आव्हान: मंदिर शरयू नदीच्या जवळ असल्याने तेथील माती वालुकामय आणि कमकुवत होती. हे दुरुस्त करण्यासाठी १२ ते १४ मीटर खोल उत्खनन करण्यात आले.
- RCC चे ५६ थर: पायामध्ये ‘रोलर कॉम्पॅक्टेड काँक्रीट’चे ५६ वेगवेगळे थर टाकण्यात आले आहेत. विशेष म्हणजे यात लोखंडाचा (Steel) अजिबात वापर केलेला नाही.
- तापमान नियंत्रण: काँक्रीट सेट होताना त्यात तडे जाऊ नयेत म्हणून काँक्रीटमध्ये बर्फ मिसळण्यात आला आणि काम फक्त रात्रीच्या वेळी केले गेले, जेणेकरून तापमान सामान्यपेक्षा १८°C ने कमी राहील.
रचना आणि साहित्य
- ग्रॅनाइटचा चबूतरा: पायाच्या वर २१ फूट उंच चबूतरा तयार करण्यासाठी कर्नाटक आणि तेलंगणातून १७,००० हून अधिक उच्च घनतेचे ग्रॅनाइट ब्लॉक्स वापरले आहेत.
- दगडांची इंटरलॉकिंग: मंदिराच्या बांधकामात राजस्थानचा ‘पिंक सँडस्टोन’ आणि मकराना मार्बल वापरण्यात आले आहे. दगड जोडण्यासाठी सिमेंटऐवजी प्राचीन ‘ड्राय मेसनरी’ तंत्रज्ञानाचा (लेगो ब्लॉक्सप्रमाणे एकमेकांत अडकवणे) वापर केला आहे, जे भूकंपाचे धक्के सहन करण्यास सक्षम आहे.
- तांब्याचा वापर: मजबुतीसाठी लोखंडाऐवजी तांब्याच्या पिन आणि स्ट्रिप्स वापरल्या आहेत, कारण तांब्याला कधीही गंज चढत नाही.
विशेष आकर्षणे आणि तांत्रिक सुरक्षा
- भव्य दरवाजे आणि घंटा: मंदिरात ३९२ खांब आणि ४४ दरवाजे आहेत. दरवाज्यांवर सोन्याचा मुलामा चढवण्यात आला आहे. येथे २१०० किलोची एक विशाल घंटा देखील आहे, जिचा आवाज १५ किलोमीटर दूरपर्यंत ऐकू जाऊ शकतो.
- रामलल्लांची मूर्ती: गाभाऱ्यातील मूर्ती म्हैसूरच्या कृष्ण शिळेतून (काळ्या पाषाणातून) घडवण्यात आली आहे, जी सुमारे २.५ ते ३ अब्ज वर्षे जुनी आहे.
- आधुनिक सुरक्षा: संपूर्ण परिसरात AI कॅमेरे, इंटिग्रेटेड बिल्डिंग मॅनेजमेंट सिस्टम आणि वीज पडण्यापासून संरक्षणासाठी प्रगत ‘लाइटनिंग प्रोटेक्शन’ बसवण्यात आले आहे.
या भव्य मंदिराचे निर्माण ‘टाटा कन्सल्टिंग इंजिनीअर्स’ आणि ‘एल अँड टी’ (L&T) यांनी मिळून केले आहे.
