१. प्रमुख अपघातप्रवण क्षेत्रे (Hotspots)
शहरातील काही अत्यंत वर्दळीचे आणि महत्त्वाचे मार्ग खड्ड्यांमुळे मृत्यूचे सापळे बनले आहेत:
द्वारका चौक ते बिटको पॉईंट (नाशिक रोड): हा महामार्ग अत्यंत वर्दळीचा असून येथे खड्ड्यांमुळे दुचाकीस्वारांचे सर्वाधिक अपघात झाले आहेत.
अंबड लिंक रोड आणि MIDC परिसर: अवजड वाहनांची ये-जा असणाऱ्या या भागात मोठमोठे खड्डे पडल्याने अनेक कामगार व प्रवाशांचे बळी गेले आहेत.
पाथर्डी फाटा ते इंदिरानगर अंडरपास: येथे रस्त्यांची दुरवस्था आणि पावसाचे पाणी साचल्याने अपघातांचे प्रमाण वाढले आहे.
सतपूर-त्र्यंबक रोड: पावसाळ्यात पाण्याचा अंदाज न आल्याने दुचाकी खड्ड्यात जाऊन कोसळण्याचे प्रकार घडले आहेत.
नाशिक शहरातील रस्त्यांवर पडलेल्या जीवघेण्या खड्ड्यांमुळे झालेल्या अपघातांची मालिका आणि त्यात गेलेले नागरिकांचे बळी हा सध्या अत्यंत गंभीर आणि संतापजनक विषय ठरला आहे. दरवर्षी पावसाळ्यात महापालिका प्रशासनाचा भोंगळ कारभार आणि निकृष्ट दर्जाच्या रस्ते कामांमुळे नाशिककरांना आपल्या जीवाची बाजी लावावी लागत आहे.
नाशिकमधील खड्ड्यांमुळे होणाऱ्या अपघातांची परिस्थिती खालील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवरून स्पष्ट होते:
२. अपघातांचे स्वरूप आणि बळी
दुचाकीस्वार ठरतात सर्वाधिक बळी: खड्ड्यांचा अंदाज न आल्याने अचानक ब्रेक दाबणे, खड्डा चुकवताना मागून येणाऱ्या अवजड वाहनाखाली येणे किंवा खड्ड्यात चाक जाऊन ताबा सुटणे यामुळे अनेक निष्पाप दुचाकीस्वारांनी आपला जीव गमावला आहे.
अपंगत्व आणि गंभीर दुखापती: केवळ जीव जाणेच नव्हे, तर पाठीच्या आणि मक्याच्या आजारांनी ग्रस्त होणारे नागरिक, तसेच अपघातात कायमचे अपंगत्व आलेल्यांची संख्याही मोठी आहे.
३. नागरिकांचा आक्रोश आणि प्रशासकीय अनास्था
निकृष्ट दर्जाची कामे: डांबरीकरणाच्या नावाखाली दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचा निधी खर्च केला जातो, मात्र पहिल्याच पावसात रस्ते उखडतात. कंत्राटदार आणि लोकप्रतिनिधींच्या भ्रष्ट साखळीमुळे कामांचा दर्जा राखला जात नाही.
थिगळपट्टीचा कारभार: खड्डे बुजवण्यासाठी वापरण्यात येणारी ‘कोल्ड मिक्स’ किंवा ‘खडी-डांबर’ची थिगळे काही तासांतच पुन्हा बाहेर येतात, ज्यामुळे रस्ते अधिक धोकादायक बनतात.
नागरिक व सामाजिक संघटनांची आंदोलने: खड्ड्यांमध्ये झाडे लावणे, ‘खड्डे की रस्ता’ असे उपरोधिक फलक लावणे, महापालिका अधिकाऱ्यांचा घेराव घालणे यांसारखी आंदोलने वेळोवेळी झाली आहेत.
४. कायदेशीर आणि सामाजिक उत्तरदायित्व
न्यायालयाने वेळोवेळी प्रशासनाला खड्ड्यांमुळे होणाऱ्या अपघातांवरून झापले आहे. “खड्ड्यांमुळे होणारा मृत्यू हा केवळ अपघात नसून प्रशासकीय हलगर्जीपणामुळे झालेला मनुष्यवध आहे,” अशी तीव्र भावना नाशिककरांमध्ये आहे.
परंतु, जोपर्यंत दोषी कंत्राटदारांवर आणि निष्काळजी अधिकाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई (उदा. सदोष मनुष्यवधाचा गुन्हा) दाखल होत नाही, तोपर्यंत नाशिककरांची या त्रासातून मुक्तता होणे कठीण दिसते.




