ट्रायने स्पॅम टेलिमार्केटर्सवर कारवाई केली, २०२५ मध्ये ७ लाखांहून अधिक नोटिसा बजावल्या

भारताच्या दूरसंचार नियामकाने शुक्रवारी सांगितले की त्यांनी २०२५ मध्ये स्पॅम टेलिमार्केटरविरुद्ध कारवाई तीव्र केली आहे, उल्लंघन करणाऱ्यांना ७.३१ लाखांहून अधिक नोटिसा जारी केल्या आहेत आणि अवांछित व्यावसायिक संप्रेषणांवर तीव्र कारवाईचा भाग म्हणून ५.६ लाखांहून अधिक संस्थांवर संप्रेषण निर्बंध लादले आहेत. भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने म्हटले आहे की सतत स्पॅम नेटवर्क्सना आळा घालण्यासाठी आणि ग्राहक संरक्षण मजबूत करण्यासाठी त्यांच्या अनसोलिसिटेड कमर्शियल कम्युनिकेशन फ्रेमवर्क अंतर्गत हे उपाय केले गेले आहेत.

वर्षभरात, ट्रायने नोंदणीकृत नसलेल्या टेलिमार्केटरना ७३१,१२० नोटिसा जारी केल्या आहेत, ज्यामुळे ४७३,०७५ संस्थांना एक महिन्याच्या संप्रेषण निर्बंधांना सामोरे जावे लागले आहे, तर ८९,९३६ पुनरावृत्ती उल्लंघन करणाऱ्यांना सहा महिन्यांपर्यंत वाढीव बंदी घालण्यात आली आहे. नियामकाने सतत पालन न केल्याबद्दल १८४,४८२ दूरसंचार संसाधने देखील डिस्कनेक्ट केली आहेत, असे त्यात म्हटले आहे. ऑगस्ट २०२४ पासून, एकत्रित डिस्कनेक्ट २.१ दशलक्ष टेलिकॉम संसाधने ओलांडली आहेत, जी अनधिकृत स्पॅम ऑपरेशन्स नष्ट करण्यासाठी सतत प्रयत्न करत आहेत.

डू नॉट डिस्टर्ब इकोसिस्टमद्वारे ग्राहकांच्या तक्रारींमध्ये वाढ झाल्याने अंमलबजावणी मोहिमेला पाठिंबा मिळाला. ट्रायने म्हटले आहे की २०२५ मध्ये सर्व रिपोर्टिंग चॅनेलवर ३.११ दशलक्ष यूसीसी तक्रारी नोंदवल्या गेल्या, त्यापैकी १.७०६ दशलक्ष – निम्म्याहून अधिक – डीएनडी मोबाइल अॅप्लिकेशनद्वारे सबमिट केल्या गेल्या, ज्यामुळे स्पॅम संप्रेषण ओळखण्यात ग्राहकांचा वाढता सहभाग अधोरेखित झाला.

मासिक डेटा दर्शवितो की नोंदणीकृत नसलेल्या टेलिमार्केटरविरुद्धच्या तक्रारी वर्षभरात नोंदवलेल्या बहुतेक प्रकरणांमध्ये सातत्याने होत्या, नोंदणीकृत संस्थांविरुद्धच्या तक्रारींपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त, नियामक चौकटीबाहेर काम करणाऱ्या अनधिकृत ऑपरेटरना लक्ष्य करण्यावर नियामकाचे लक्ष अधिक मजबूत करते.

ट्रायने म्हटले आहे की ते स्पॅम ब्लॉक करण्यासाठी नियामक आणि तांत्रिक सुरक्षा उपाय तैनात करताना नोंदणीकृत टेलिमार्केटरद्वारे कायदेशीर, संमती-आधारित व्यावसायिक संदेश पाठविण्यास परवानगी देणारा दुहेरी-ट्रॅक दृष्टिकोन अवलंबत आहे. यामध्ये ब्लॉकचेन-आधारित वितरित लेजर तंत्रज्ञान नोंदणी, कृत्रिम बुद्धिमत्तेद्वारे चालणारे स्पॅम शोधणे, नियुक्त क्रमांक मालिकेचा अनिवार्य वापर, मजबूत तक्रार यंत्रणा आणि अनुपालन न करणाऱ्या प्रेषकांचे डिस्कनेक्शन यांचा समावेश आहे.

वर्षभरात डीएनडीचा वापरही झपाट्याने वाढला, २०२५ मध्ये अॅप इंस्टॉलेशनमध्ये ८४.४३% वाढ होऊन ते २.८०८ दशलक्ष एकत्रित इंस्टॉल झाले, जे २०२४ मध्ये १.५२२ दशलक्ष होते, असे नियामकाने म्हटले आहे.

“२०२५ मध्ये ट्रायचे अंमलबजावणी प्रयत्न या तत्त्वावर आधारित आहेत की ग्राहकांना अनपेक्षित व्यावसायिक संप्रेषणांवर नियंत्रणात लक्षणीय सुधारणा अनुभवायला हवी,” असे ट्रायचे अध्यक्ष अनिल कुमार लाहोटी म्हणाले, उच्च ग्राहक सहभागामुळे उल्लंघनांची जलद ओळख पटवणे आणि पुनरावृत्ती गुन्हेगारांवर अधिक निर्णायक कारवाई करणे शक्य झाले आहे.

प्राधिकरणाने ग्राहकांच्या हितांचे रक्षण करणे, पारदर्शकता सुधारणे आणि अनपेक्षित व्यावसायिक संप्रेषणात गुंतलेल्या संस्थांसाठी अनुपालन न करण्याच्या खर्चात वाढ करण्याची आपली वचनबद्धता पुन्हा व्यक्त केली, तर भागधारकांशी सल्लामसलत करून डीएनडी फ्रेमवर्कमध्ये सुधारणा करणे सुरू ठेवले.