FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली अन्न व औषध प्रशासनाने राज्यभरातील रक्तपेढ्यांची कसून तपासणी केली. यामध्ये नियमांचे गंभीर उल्लंघन केल्याप्रकरणी एकूण ३८ केंद्रांवर बडगा उगारण्यात आला आहे:
- ३४ केंद्रांचे परवाने निलंबित (Suspend) करण्यात आले आहेत.
- ४ केंद्रांचे परवाने कायमस्वरूपी रद्द (Cancel) करण्यात आले आहेत.
’जे. जे. महानगर’ आणि ‘माया ब्लड सेंटर’ चा परवाना रद्द
या धडक मोहिमेअंतर्गत मुंबईतील अत्यंत महत्त्वाची सर जे. जे. महानगर रक्तपेढी (Mumbai) आणि बदलापूर येथील माया ब्लड सेंटर (Badlapur) या दोन मोठ्या रक्तपेढ्यांचे परवाने पूर्णपणे रद्द करून त्यांचे कामकाज तातडीने बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत.
कारवाईची प्रमुख कारणे:
- रक्तचोरी आणि बेकायदेशीर ट्रान्सफर: जे. जे. महानगर रक्तपेढीमधून ५० रक्तपिशव्या बदलापूरच्या माया ब्लड सेंटरमध्ये नियमांचे उल्लंघन करून पाठवल्याचे तपासणीत समोर आले होते.
- सुरक्षेतील गंभीर त्रुटी: रक्त संकलन, साठवणूक (Storage), गुणवत्ता नियंत्रण आणि तापमान राखण्यात मोठ्या त्रुटी आढळल्या.
- उपकरणांची नादुरुस्ती: मुदत संपलेल्या व ‘रिएक्टिव्ह’ रक्तपिशव्यांच्या हाताळणीत निष्काळजीपणा, उपकरणांची देखभाल न करणे आणि निर्जंतुकीकरण (Sterilization) व्यवस्थेचा अभाव दिसून आला.
- नोंदींमधील विसंगती: कोणते रक्त कुठून आले आणि कुठे वापरले गेले, याची अचूक नोंद (Traceability) ठेवली गेली नव्हती. तसेच आवश्यक तांत्रिक कर्मचारी व रक्तसंक्रमण अधिकारी गैरहजर होते.
इतर जिल्ह्यांमध्येही कारवाई
FDA ने पुणे, सांगली, सातारा, अमरावती, ठाणे, मुंबई, कल्याण आणि वाशिम या जिल्ह्यांमध्ये ही तपासणी मोहीम राबवली. यामध्ये पुण्याचे पाटील हॉस्पिटल ब्लड स्टोरेज सेंटर आणि भिवंडीचे आधार ब्लड स्टोरेज सेंटर यांचेही परवाने कायमचे रद्द करण्यात आले आहेत.
FDA आयुक्तांचा इशारा: “रक्त हे सामान्य औषध नसून जीवनरक्षक साधन आहे. नागरिकांना सुरक्षित रक्त मिळणे हा त्यांचा अधिकार आहे. त्यामुळे रक्त संकलन आणि वितरणात कोणत्याही प्रकारचा निष्काळजीपणा खपवून घेतला जाणार नाही. आगामी काळातही अशा अचानक (Surprise) तपासण्या सुरूच राहतील.”
