नासाकडून इस्रोला आपल्या महत्त्वाकांक्षी चंद्र तळ कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी आमंत्रण

आर्टेमिस करारांतर्गत दोन्ही देशांमधील भागीदारी अधिक दृढ करत, भारत आणि अमेरिका अंतराळ संशोधनातील आपले सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. नासाने इस्रोला आपल्या महत्त्वाकांक्षी ‘मून बेस’ कार्यक्रमात सामील होण्यासाठी आमंत्रित केले आहे.

भारताने ५-६ ऑगस्ट २०२६ रोजी बंगळूरु येथील भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या (इस्रो) मुख्यालयात आयोजित केलेल्या भारत-अमेरिका नागरी अंतराळ संयुक्त कार्यगटाच्या (CSJWG) नवव्या बैठकीदरम्यान, दोन्ही देशांनी करारांतर्गत खुल्या वैज्ञानिक माहितीच्या देवाणघेवाणीवरील सहकार्यासाठी चर्चा पुढे नेण्यासही सहमती दर्शवली.

भारत आणि अमेरिकेने नागरी आणि व्यावसायिक अंतराळ सहकार्यावरील आपली चर्चा पुढे नेली आणि भविष्यातील विज्ञान व मानवी अंतराळ उड्डाण तंत्रज्ञान भागीदारी साधण्यावरही लक्ष केंद्रित केले, असे अमेरिकन दूतावासाने मंगळवारी एका प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे.

इस्रोचे अध्यक्ष आणि अंतराळ विभागाचे सचिव डॉ. व्ही. नारायणन आणि भारतातील अमेरिकेचे राजदूत सर्जिओ गोर यांनी उद्घाटन सत्राला संबोधित केले आणि द्विपक्षीय अंतराळ सहकार्य अधिक मजबूत करण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.

या बैठकीचे सह-अध्यक्षपद भारतीय बाजूने इस्रोच्या यू. आर. राव सॅटेलाइट सेंटरचे संचालक एम. शंकरन यांनी, तर अमेरिकन बाजूने महासागर आणि आंतरराष्ट्रीय पर्यावरण व वैज्ञानिक व्यवहार विभागाचे सहायक परराष्ट्र सचिव डॉ. वेस्ली ब्रूक्स आणि नासाच्या आंतरराष्ट्रीय व आंतर-संस्थात्मक संबंध विभागाच्या सहयोगी प्रशासक कॅथलीन कारिका यांनी भूषवले, असे प्रसिद्धीपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.

पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी फेब्रुवारी २०२५ मध्ये जारी केलेल्या संयुक्त नेत्यांच्या निवेदनानुसार, भारत-अमेरिका ‘स्ट्रॅटेजिक टेक्नॉलॉजीचा उपयोग करून संबंधांमध्ये परिवर्तन घडवणे’ (TRUST) या उपक्रमांतर्गत या बैठकीमुळे नागरी आणि व्यावसायिक अंतराळ सहकार्याला कशी चालना मिळाली, यावर त्यात भर देण्यात आला.

प्रसिद्धीपत्रकानुसार, गेल्या वर्षी नासा-इस्रोच्या संयुक्त ‘सिंथेटिक अपर्चर रडार’ (NISAR) मोहिमेच्या यशस्वी प्रक्षेपणानंतर सहकार्य वाढवण्यावर, तसेच भविष्यातील विज्ञान आणि मानवी अंतराळ उड्डाण तंत्रज्ञान सहकार्याला चालना देण्यावर दोन्ही बाजूंनी चर्चा केली.

त्यांनी बाह्य अवकाश उपक्रमांच्या दीर्घकालीन शाश्वततेसंदर्भात संयुक्त राष्ट्र बाह्य अवकाश शांततापूर्ण वापर समितीच्या (COPUOS) मार्गदर्शक तत्त्वांना पुढे नेण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला, तसेच समितीची परिणामकारकता सुनिश्चित करण्यासाठी सुरू असलेल्या बहुपक्षीय प्रयत्नांचा आढावा घेतला.

-(एएनआयच्या माहितीसह)