सिमकार्ड दुसर्याला देत आहात, होऊ शकते 3 वर्षाची शिक्षा व 50 लाखांचा दंड दूरसंचार विभागाने (DoT) टेलीकम्युनिकेशन ॲक्ट, २०२३ (Telecommunications Act, 2023) अंतर्गत ही ताकीद आणि कडक इशारा जारी केला आहे.
जर तुम्ही स्वतःच्या नावावर खरेदी केलेले सिम कार्ड (SIM Card) दुसऱ्याला वापरण्यासाठी, विकण्यासाठी किंवा भाड्याने दिले आणि त्याचा वापर कोणत्याही बेकायदेशीर कामासाठी अथवा सायबर फ्रॉडसाठी झाला, तर तुम्हाला ३ वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि ५० लाख रुपयांपर्यंतचा दंड होऊ शकतो.
या कारवाईची आणि इशाऱ्याची मुख्य कारणे:
- ‘म्यूल सिम’ (Mule SIM) आणि सायबर गुन्हे: अनेकदा लोक आपल्या नावाने सिम कार्ड काढून इतरांना देतात. सायबर गुन्हेगार किंवा फ्रॉड करणारे लोक अशा सिमचा वापर लोकांची फसवणूक करण्यासाठी करतात.
- बनावट कागदपत्रे: दुसऱ्याच्या कागदपत्रांचा (ID Proof) गैरवापर करून सिम कार्ड ॲक्टिव्हेट करणे किंवा बनावट आयडीवरून सिम घेणे हा गंभीर गुन्हा मानला जाईल.
- IMEI किंवा CLI नंबरशी छेडछाड: मोबाईलच्या IMEI नंबरमध्ये फेरफार करणे किंवा कॉलिंग आयडी बदलणे यावरही कडक बंदी घालण्यात आली आहे.
नागरिकांसाठी महत्त्वाची काळजी व सूचना:
१. आपले सिम दुसऱ्याला देऊ नका: स्वतःच्या नावाचे सिम कार्ड नातेवाईक सोडून अनोळखी व्यक्तीला वापरण्यास, भाड्याने देण्यास किंवा विकण्यास पूर्णपणे मनाई आहे.
२. तुमच्या नावावर किती सिम सुरू आहेत हे तपासा:
तुमच्या आधार किंवा ओळखपत्रावर किती सिम कार्ड सुरू आहेत हे पाहण्यासाठी सरकारने Sanchar Saathi हे अधिकृत पोर्टल उपलब्ध केले आहे:
- sancharsaathi.gov.in या वेबसाईटवर जा.
- ‘Know Your Mobile Connections’ (TAFCOP) या पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमचा मोबाईल नंबर आणि OTP टाकून लॉग-इन करा.
- जर या यादीत असा कोणताही नंबर दिसत असेल जो तुमचा नाही किंवा तुम्ही वापरत नाही, तर तिथेच ‘Not My Number’ किंवा ‘Report’ वर क्लिक करून तो त्वरित ब्लॉक करा.




