केंद्रीय गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयातर्फे जाहीर झालेल्या स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५-२६ पुरस्कारांमध्ये महाराष्ट्राने ऐतिहासिक कामगिरी केली आहे. नवी दिल्लीतील विज्ञान भवनात काल (११ नोव्हेंबर) राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते या पुरस्कारांचे वितरण करण्यात आले.
या यशाची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- नवी मुंबई देशात पहिले: सलग आठ वर्षे अव्वल राहिलेल्या इंदूरला मागे टाकत नवी मुंबई महानगरपालिकेने ‘सुपर स्वच्छ लीग’ (Super Swachh League) श्रेणीत देशात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. देशातील ४,७५१ शहरांमधून नवी मुंबईने हा बहुमान मिळवला, तर सुरत दुसऱ्या आणि विजयवाडा तिसऱ्या स्थानावर राहिले.
- पिंपरी-चिंचवड राज्यात अव्वल: पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेने महाराष्ट्र राज्यातील सर्वात स्वच्छ शहर (State First Swachh City of Maharashtra) म्हणून प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.
महाराष्ट्रातील इतर पुरस्कार विजेती शहरे
यंदाच्या सर्वेक्षणात महाराष्ट्रातील एकूण ५ शहरांनी राष्ट्रीय स्तरावर विविध गटांत बाजी मारली:
शहर श्रेणी (Category) मिळालेला क्रमांक
नवी मुंबई सुपर स्वच्छ लीग देशात १ ला
(Super Clean City)
पिंपरी-चिंचवड राज्यातील सर्वात स्वच्छ राज्यात १ ला
शहर (महाराष्ट्र)
विटा (जि. सांगली) २०,००० ते ५०,००० देशात १ ला
लोकसंख्या
पाचगणी (जि. सातारा) २०,००० पेक्षा देशात २ रा
कमी लोकसंख्या
रत्नागिरी स्वच्छ किनारी शहर देशात ३ रा
(Swachh Coastal Town)
नवी मुंबईच्या यशाची प्रमुख कारणे
नवी मुंबईने आपला ७-स्टार कचरामुक्त शहर (GFC) आणि वॉटर प्लस (Water Plus) दर्जा कायम राखला आहे. देशातील पहिले वस्त्र कचरा (Textile Waste) पुनर्प्रक्रिया केंद्र सुरू करणे, सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून त्याचा पुनर्वापर करणे, सिंगल-यूज प्लास्टिकवर कडक कारवाई आणि ‘माय एनएमएमसी’ (My NMMC) ॲपद्वारे नागरिकांच्या तक्रारींचे त्वरित निवारण या बाबी नवी मुंबईला अव्वल स्थान मिळवून देण्यात निर्णायक ठरल्या.
या संदर्भातील अधिक माहितीसाठी आपण स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५-२६ पिंपरी-चिंचवड अपडेट हा व्हिडिओ पाहू शकता, ज्यामध्ये पुरस्कार सोहळ्याची आणि शहराच्या कामगिरीची माहिती दिली आहे.
