येथे ‘सृजन कलाम’ (Srijan Kalam) या चॅनेलवरील व्हिडिओचा मराठी अनुवाद दिला आहे, जो इराण-इस्रायल संघर्षाचा आर्थिक परिणाम आणि या युद्धाचा खरा फायदा कोणाला होतो, याचे विश्लेषण करतो
मुख्य मुद्दे : इराण-इस्रायल संघर्षाचा आर्थिक परिणाम:
* युद्धाचा प्रचंड खर्च: इराण संघर्षाच्या अवघ्या १० दिवसांत अमेरिका आणि त्यांच्या मित्रराष्ट्रांनी साधारणपणे ₹२ लाख कोटी खर्च केले आहेत. ही रक्कम याच काळात इराणच्या एकूण जीडीपीच्या (GDP) तुलनेत ६०% जास्त आहे.
* सर्वत्र होणारे नुकसान: या व्हिडिओमध्ये असे नमूद केले आहे की इराण, इस्रायल, सौदी अरेबिया, कतार आणि बहरीन यांसारख्या देशांना भौतिक आणि आर्थिक हानी सोसावी लागत असतानाच, भारतातील सामान्य गुंतवणूकदारांनाही शेअर बाजारातील घसरण आणि वाढत्या महागाईमुळे फटका बसत आहे.
* ‘युद्धातील नफेखोर’ (War Profiteers): जागतिक स्तरावर नुकसान होत असताना, अमेरिकेतील काही विशिष्ट संरक्षण कंपन्यांनी मोठी कमाई केली आहे:
* लॉकहीड मार्टिन (Lockheed Martin): F-35 फायटर्स आणि पेट्रिओट क्षेपणास्त्रांची उत्पादक; त्यांच्या शेअर्समध्ये ३.३% वाढ होऊन मार्केट कॅपमध्ये साधारण ₹४०,००० कोटींची भर पडली.
* रेथिऑन (Raytheon): पेट्रिओट एअर डिफेन्स आणि AMRAAM सिस्टम्सची उत्पादक; त्यांच्या शेअर्समध्ये ४.७% वाढ झाली, ज्यामुळे त्यांना साधारण ₹१.१० लाख कोटींचा फायदा झाला.
* नॉर्थ्रॉप ग्रुमन (Northrop Grumman): B-2 स्टेल्थ बॉम्बर्सची उत्पादक; त्यांच्या शेअर्समध्ये ६% वाढ झाली असून मार्केट कॅपमध्ये ₹५०,००० कोटींची वाढ झाली.
* बाजारातील विरोधाभास: जेव्हा सामान्य बाजार साधारण ४% ने घसरला होता, तेव्हा या तीन कंपन्यांनी मिळून ₹२ लाख कोटी कमावले—ही तीच रक्कम आहे जी अमेरिकेने युद्धावर खर्च केली.
* राजकीय हेतू: व्हिडिओमध्ये असे सुचवले आहे की अनेक राजकारणी युद्ध सुरू ठेवण्यास पाठिंबा देतात, कारण या संरक्षण कंपन्या त्यांच्या निवडणूक मोहिमांना निधी देतात आणि उच्च पगाराच्या नोकऱ्या उपलब्ध करून देतात.
निष्कर्ष
निर्मात्याचे म्हणणे आहे की युद्ध आता एक ‘व्यवसाय’ बनले आहे, जिथे काही मोजक्या औद्योगिक कंपन्या आणि गुंतवणूकदारांच्या फायद्यासाठी नैतिकतेला बाजूला सारले जाते, तर उर्वरित जगाला त्याची किंमत मोजावी लागते.
पूर्ण व्हिडिओ येथे पहा: https://www.youtube.com/shorts/TP6ycojRNMA
