इराण : डॉलर नाही युवांमध्ये पेमेंट कराल तरच स्टेट ऑफ हार्मोज मधनं जहाजे घेऊन जाऊ शकाल

इराणने डॉलरविरुद्ध पुकारले आर्थिक युद्ध! ५२ वर्षांचा नियम मोडणार.
व्हिडिओमधील महत्त्वाचे मुद्दे:
* इराणचा नवीन नियम: इराण आता अशी घोषणा करत आहे की, हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) जाणाऱ्या तेलवाहू जहाजांचे पेमेंट आता अमेरिकन डॉलरऐवजी चिनी युआन (Yuan) मध्ये करावे लागेल. जर पेमेंट डॉलरमध्ये झाले असेल, तर इराण ती जहाजे अडवू शकतो.
* पेट्रोडॉलरचा इतिहास: १९७१ मध्ये अमेरिकेने डॉलरची सोन्यासोबतची सांगड (Gold Standard) तोडली. त्यानंतर १९७४ मध्ये अमेरिकेने सौदी अरेबियाला लष्करी संरक्षण आणि तंत्रज्ञानाच्या बदल्यात सर्व तेल व्यवहार फक्त डॉलरमध्ये करण्यास राजी केले. यामुळे जगात डॉलरचे वर्चस्व निर्माण झाले.
* डॉलरची ताकद: जगात तेल खरेदी करण्यासाठी प्रत्येक देशाला डॉलरची गरज भासते, ज्यामुळे अमेरिकेला अमाप चलन छापण्याची आणि कोणत्याही देशावर निर्बंध (Sanctions) लादण्याची शक्ती मिळते.
* हॉर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz): जगातील २०% तेल याच मार्गातून जाते. इराण आता चीन, भारत, दक्षिण कोरिया आणि जपान सारख्या मोठ्या आयातदारांना डॉलर सोडून युआनमध्ये व्यवहार करण्याचा इशारा देत आहे.
* अमेरिकेवर होणारा परिणाम: जर जगातील देशांनी अमेरिकन ट्रेझरी बॉन्ड्स विकायला सुरुवात केली, तर अमेरिकेतील व्याजाचे दर वाढतील. २०२६ मध्ये अमेरिकेला ८-९ ट्रिलियन डॉलरच्या कर्जाचे पुनर्वित्त (Refinancing) करायचे आहे. व्याजदर वाढल्यास अमेरिकेला दरवर्षी १ ट्रिलियन डॉलरपेक्षा जास्त फक्त व्याज भरावे लागेल, ज्यामुळे त्यांच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका बसू शकतो.
तुम्हाला या विषयावर अधिक माहिती हवी आहे का किंवा यातील एखादा मुद्दा सविस्तर समजून घ्यायचा आहे का?