आठवड्यात सोन्याच्या दरात जवळपास ६ टक्क्यांची घसरण

या आठवड्यात सोन्याच्या दरात ५.८९ टक्क्यांची मोठी घसरण झाली; अमेरिकन डॉलरचे वाढते सामर्थ्य आणि बदलत्या जागतिक संकेतांच्या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदारांनी सातत्याने नफा-वसुली (profit booking) केल्यामुळे ही घसरण दिसून आली.

‘इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन’च्या (IBJA) आकडेवारीनुसार, २४ कॅरेट सोन्याच्या १० ग्रॅमचा भाव सोमवारी १,५६,४३६ रुपयांवरून शुक्रवारी १,४७,२१८ रुपयांवर आला. यावरून सोन्याच्या दरात या आठवड्यात झालेली मोठी घसरण (correction) स्पष्ट होते.

‘मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज’वर (MCX), सोन्याच्या एप्रिल फ्युचर्सच्या दरात शुक्रवारी ०.२३ टक्क्यांची किरकोळ वाढ झाली आणि तो १,४४,८२५ रुपयांवर पोहोचला. याउलट, चांदीच्या मे फ्युचर्सचे दर १.७२ टक्क्यांनी घसरून २,२७,४७० रुपये प्रति किलो झाले; यामुळे चांदीच्या दरात गेल्या काही काळापासून सुरू असलेली घसरण आणखी तीव्र झाली आहे.

विश्लेषकांच्या मते, संमिश्र जागतिक संकेतांमुळे सोन्या-चांदीच्या दरात सुधारणा (correction) झाली असून, आगामी आठवड्यात या मौल्यवान धातूंवर विक्रीचा दबाव कायम राहण्याची शक्यता आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे सुरुवातीला सोन्यासारख्या ‘सुरक्षित गुंतवणुकीच्या पर्यायाला’ (safe-haven) मागणी वाढली होती; मात्र, अलीकडील काळात बाजारात दिसून आलेल्या अस्थिरतेमुळे गुंतवणूकदारांचा उत्साह काहीसा मावळला आहे.

या प्रदेशातील वाढता तणाव—ज्यामध्ये इस्रायलने इराणच्या ‘साउथ पार्स’ वायू क्षेत्रावर केलेले हल्ले आणि त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने आखाती देशांमधील ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर केलेले हल्ले यांचा समावेश आहे—यामुळे कच्च्या तेलाचे आणि नैसर्गिक वायूचे दर वधारले आहेत. यामुळे जागतिक स्तरावर ‘आयातित महागाई’ वाढण्याची चिंता निर्माण झाली असून, त्याचा परिणाम बाजाराच्या एकूण व्यवहारांवर दिसून येत आहे.

त्याच वेळी, अमेरिका (फेडरल रिझर्व्ह), जपान, कॅनडा आणि इंग्लंड यांसारख्या प्रमुख मध्यवर्ती बँकांनी सावध ते ‘आक्रमक’ (hawkish) पवित्रा घेतल्याचे संकेत दिले आहेत. याचा अर्थ असा की, या बँका व्याजदरांमध्ये वाढ करण्याची किंवा सध्याचे उच्च व्याजदर कायम ठेवण्याची शक्यता आहे. अशा प्रकारच्या धोरणात्मक दृष्टिकोनामुळे, सोन्यासारख्या कोणताही नियमित परतावा न देणाऱ्या (non-yielding) मालमत्तांचे आकर्षण सहसा कमी होत असते.

बाजार निरीक्षकांच्या मते, सलग अनेक आठवडे तेजी अनुभवल्यानंतर MCX वरील सोन्याचे दर आता त्यांच्या महत्त्वाच्या ‘आधार पातळी’च्या (support levels) जवळ पोहोचले आहेत. १,५०,००० ते १,५२,००० रुपयांच्या पट्ट्यात सोन्याला विक्रीचा मोठा अडथळा (resistance) दिसून येत आहे; तर १,३५,००० ते १,४०,००० रुपयांचा पट्टा सोन्यासाठी मागणीचा एक मजबूत आधार ठरेल, अशी अपेक्षा आहे.

दुसरीकडे, चांदीच्या बाबतीत ‘सुरक्षित गुंतवणुकीची’ मागणी आणि औद्योगिक क्षेत्रातील मागणी यांच्यात समतोल साधला गेल्यामुळे, चांदीच्या दरांबाबतचा एकूण दृष्टिकोन अजूनही सकारात्मक असल्याचे दिसून येते. तथापि, चांदीच्या दरातही मोठी घसरण झाली असून, सध्या हे दर २,२०,००० ते २,१५,००० रुपयांच्या पट्ट्यातील आधार पातळीची चाचणी करत आहेत.  खरेदीचा जोर पुन्हा वाढल्यास, २,४०,००० रुपयांपर्यंतची सुधारणा शक्य होऊ शकते.

-ANI