शांततेसाठी अमेरिकेच्या 15 तर इराणच्या पाच अटी शर्ती

अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षावर तोडगा काढण्यासाठी दोन्ही देशांनी मांडलेल्या परस्परविरोधी प्रस्तावांचे विश्लेषण केले आहे:
अमेरिकेचा १५-मुद्द्यांचा शांतता आराखडा (15-Point Peace Plan):
राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखाली अमेरिकेने इराणची लष्करी आणि अणुशक्ती मर्यादित करण्यासाठी हा प्रस्ताव मांडला आहे. त्यातील प्रमुख मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
अणुकार्यक्रमावर निर्बंध: इराणने आपली प्रमुख अणु केंद्रे पूर्णपणे बंद करावीत आणि युरेनियम संवर्धन (Uranium Enrichment) थांबवावे.
आंतरराष्ट्रीय तपासणी: अमेरिकन निरीक्षकांना इराणमध्ये कोठेही आणि केव्हाही तपासणी करण्याची परवानगी द्यावी.
मिसाईल प्रोग्राम: इराणच्या बॅलेस्टिक मिसाईल कार्यक्रमावर, विशेषतः लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांवर पूर्ण बंदी घालणे.
प्रादेशिक सुरक्षा: ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’मध्ये आंतरराष्ट्रीय जहाजांना मुक्त प्रवासाची हमी देणे आणि लष्करी दबदबा कमी करणे.
इराणचा ५-मुद्द्यांचा प्रतिप्रस्ताव (Counter.Offer):
इराणने अमेरिकेच्या अटी फेटाळून लावत स्वतःच्या ५ मागण्या मांडल्या आहेत:
नुकसानभरपाई: युद्धामुळे झालेल्या आर्थिक आणि भौतिक नुकसानाची अमेरिकेने भरपाई करावी.
हल्ले आणि हत्या थांबवणे: भविष्यात कोणत्याही नेत्याची हत्या (Assassination) किंवा लष्करी आक्रमकता दाखवणार नाही, याची हमी अमेरिकेने द्यावी.
दोस्त राष्ट्रांचे संरक्षण: हुथी (Houthis) आणि हिजबुल्ला सारख्या इराणच्या मित्र गटांवर होणारे हल्ले अमेरिकेने थांबवावेत.
भौगोलिक वर्चस्व: ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’वर इराणचे पूर्ण नियंत्रण असेल, हे अमेरिकेने मान्य करावे.
लष्करी तळ हलवणे: अमेरिकेने गल्फ देशांमधून आपले सर्व लष्करी तळ हटवावेत.
निष्कर्ष:
दोन्ही देशांच्या मागण्या एकमेकांच्या पूर्णपणे विरोधात आहेत. एकीकडे चर्चा सुरू असली तरी, जमिनीवर इस्रायलचे हल्ले आणि इराणचे मिसाईल हल्ले अद्याप सुरूच आहेत, ज्यामुळे या भागात तणाव कायम आहे [02:13].