कोणत्याही तुटवड्याशिवाय २५६ गिगावॅट विजेची विक्रमी मागणी पूर्ण

भारताने विजेची आतापर्यंतची सर्वाधिक २५६.१ गिगावॅटची मागणी कोणत्याही तुटवड्याशिवाय यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहे, ज्यामुळे देशाच्या ऊर्जा क्षेत्रात आणि ग्रीड व्यवस्थापन क्षमतेमध्ये एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे.

ही विक्रमी मागणी २५ एप्रिल रोजी दुपारी ३:३८ वाजता पूर्ण झाली, ज्यामुळे मे २०२४ मध्ये नोंदवलेला २५० गिगावॅटचा पूर्वीचा उच्चांक आणि या वर्षाच्या सुरुवातीला जानेवारीमध्ये नोंदवलेला २४५.४ गिगावॅटचा उच्चांक मागे पडला आहे. विशेष म्हणजे, ही विक्रमी मागणी पूर्ण करत असताना देशाने शेजारील राष्ट्रांना विजेची निर्यातही सुरू ठेवली.

ऊर्जा मंत्रालयाने सांगितले की, वाढत्या उन्हाळ्याच्या तापमानामुळे मागणीत ही वाढ झाली आहे, ज्यामुळे गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत एप्रिलमध्ये विजेचा वापर जवळपास ८.९% नी वाढला आहे.

२०२५-२६ या आर्थिक वर्षात सुमारे ६५ गिगावॅटच्या महत्त्वपूर्ण क्षमता वाढीमुळे या कामगिरीला पाठिंबा मिळाला आहे, ज्यामुळे भारताची एकूण वीज निर्मिती क्षमता मजबूत झाली आहे. सरकारने येत्या काही महिन्यांत सुमारे २७० गिगावॅटच्या आणखी उच्च अंदाजित मागणीची पूर्तता करण्याचा विश्वास व्यक्त केला आहे.

आगाऊ नियोजन, कार्यक्षम वेळापत्रक आणि राष्ट्रीय व प्रादेशिक ग्रीड ऑपरेटर्समधील रिअल-टाइम समन्वयाद्वारे मागणीचे व्यवस्थापन करण्यात आले, ज्यामुळे कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय सुरळीत कामकाज सुनिश्चित झाले.

सर्वाधिक मागणीच्या वेळी, औष्णिक ऊर्जा हा प्रमुख स्रोत राहिला, ज्याचा एकूण निर्मितीमध्ये जवळपास ६७% वाटा होता. सौर ऊर्जेने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली, ज्याचा वाटा २१% पेक्षा जास्त होता, त्यानंतर जलविद्युतचा वाटा सुमारे ४.४% होता. अणुऊर्जा, वायू, पवन आणि इतर स्रोतांकडूनही योगदान मिळाले, जे विविध ऊर्जा मिश्रणाचे प्रतिबिंब दर्शवते.

५० हर्ट्झच्या मानक फ्रिक्वेन्सीवर ग्रीडची स्थिरता राखण्यात आली, जे सर्वाधिक भाराच्या परिस्थितीत मजबूत प्रणाली व्यवस्थापन दर्शवते.

मंत्रालयाने अधोरेखित केले की, विक्रमी मागणीचे सुरळीतपणे केलेले व्यवस्थापन हे भारताची वाढती ऊर्जा लवचिकता, सुधारित पायाभूत सुविधा आणि देशाच्या विजेच्या गरजा पूर्ण करण्यात नवीकरणीय ऊर्जेची वाढती भूमिका अधोरेखित करते.