पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा ६ ते ८ जुलै २०२६ दरम्यान इंडोनेशिया दौरा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा ६ ते ८ जुलै २०२६ दरम्यान झालेला इंडोनेशिया दौरा हा दोन्ही देशांमधील राजनैतिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक संबंधांना एका नव्या उंचीवर नेणारा ठरला आहे. हा मोदींचा इंडोनेशियाचा चौथा तर २०१८ मध्ये दोन्ही देशांचे संबंध ‘सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी’ (Comprehensive Strategic Partnership) मध्ये बदलल्यानंतरचा हा पहिलाच द्विपक्षीय दौरा होता.
इंडोनेशियाचे राष्ट्रपती प्रबोवो सुबियांतो यांच्या निमंत्रणावरून हा दौरा पार पडला. या दौऱ्याची संपूर्ण आणि सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
१. भव्य स्वागत आणि प्रोटोकॉल
पंतप्रधान मोदींचे विमान इंडोनेशियाच्या हवाई हद्दीत प्रवेश करताच तेथील हवाई दलाच्या फायटर जेट्सनी त्यांच्या विमानाला एस्कॉर्ट (संरक्षण व सन्मान) केले. जकार्ता विमानतळावर राष्ट्रपती प्रबोवो सुबियांतो यांनी स्वतः उपस्थित राहून, प्रोटोकॉल बाजूला ठेवत मोदींचे जंगी स्वागत केले.
२. प्रमुख करार आणि द्विपक्षीय चर्चा
जकार्ता येथील इस्तना मर्डेका (Istana Merdeka) येथे दोन्ही नेत्यांमध्ये संरक्षण, तंत्रज्ञान, व्यापार आणि सागरी सुरक्षेबाबत सविस्तर चर्चा झाली:
संरक्षण क्षेत्र (Defense): भारताची स्वदेशी एअर-टू-एअर मिसाईल ‘अस्त्र’ (Astra) खरेदी करण्यास इंडोनेशियाने मान्यता दिली. याशिवाय, ब्रह्मोस (Brahmos) क्षेपणास्त्रांची संख्या वाढवण्यासाठी भारत इंडोनेशियाला अतिरिक्त किनारी संरक्षण बॅटरी पुरवणार आहे.
सागरी भागीदारी व साबांग पोर्ट (Sabang Port): भारत आणि इंडोनेशिया मिळून ‘स्ट्रॅटेजिक मलक्का सामुद्रधुनी’जवळ असलेल्या साबांग बंदराचा (Sabang Port) विकास करणार आहेत. हे बंदर भारताच्या ग्रेट निकोबार पोर्ट प्रोजेक्टपासून अवघ्या १६० किमी अंतरावर आहे, ज्यामुळे भारताची हिंदी महासागरातील ताकद वाढेल.
डिजिटल अर्थव्यवस्था आणि तंत्रज्ञान: भारताचे UPI आणि इंडोनेशियाचे QRIS या डिजिटल पेमेंट प्रणाली एकमेकांशी जोडण्यावर चर्चा झाली. तसेच भारत इंडोनेशियाला ईव्हीएम (EVM) तंत्रज्ञान आणि निवडणूक यंत्रणेचे मॉडेल विकसित करण्यात मदत करणार आहे.
खनिज आणि उद्योग: स्टील, निकेल आणि दुर्मिळ खनिजांच्या (Rare Earth Minerals) पुरवठा साखळीसाठी भारत इंडोनेशियामध्ये मोठी गुंतवणूक करणार आहे.
३. सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संबंध
दोन्ही देशांमधील ऐतिहासिक हिंदू-बौद्ध वारसा अधिक मजबूत करण्यासाठी एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला. पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्रपती प्रबोवो यांनी इंडोनेशियातील योग्यकर्ता (Yogyakarta) येथील प्रसिद्ध ‘प्रंब्नन मंदिर’ (Prambanan Temple Complex) या युनेस्को जागतिक वारसा स्थळाच्या जीर्णोद्धार आणि संवर्धन कार्याचा शुभारंभ केला. हे सुमारे ११७० वर्षे जुने शिव मंदिर असून दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक बंधांचे प्रतीक आहे.
४. इंडोनेशियन संसदेत भाषण आणि सर्वोच्च नागरी सन्मान
पंतप्रधान मोदी यांनी इंडोनेशियाच्या संसदेला संबोधित केले. लोकशाही मूल्यांवर आधारित दोन्ही देशांचे संबंध कसे पुढे जात आहेत यावर त्यांनी प्रकाश टाकला.
सर्वोच्च सन्मान: राष्ट्रपती प्रबोवो सुबियांतो यांनी पंतप्रधान मोदींना इंडोनेशियाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘बिंतांग आदिपूर्णा’ (Bintang Adipurna – Star of the Republic of Indonesia) प्रदान करून गौरविले.
५. भारतीय समुदायाशी संवाद (Indian Diaspora)
जकार्ता येथे आयोजित एका भव्य कार्यक्रमात पंतप्रधान मोदींनी तिथल्या अनिवासी भारतीयांना संबोधित केले. “साम्राज्ये उभी राहिली आणि नष्ट झाली, पण भारत आणि इंडोनेशियाचे संबंध हजारो वर्षांपासून कायम आहेत. आजचा भारत हा ‘अनस्टॉपेबल’ (न थांबणारा) आहे,” अशा शब्दांत त्यांनी भारताच्या प्रगतीचा आलेख मांडला.
दौऱ्याचे महत्त्व: हा दौरा भारताच्या ‘ॲक्ट ईस्ट पॉलिसी’ (Act East Policy) आणि ‘महासागर व्हिजन’ (MAHASAGAR Vision) अंतर्गत अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे, ज्यामुळे चीनच्या हिंदी महासागरातील वाढत्या प्रभावाला रोखण्यास मदत होईल. इंडोनेशियाचा दौरा पूर्ण करून पंतप्रधान मोदी त्यांच्या पुढील प्रवासासाठी ऑस्ट्रेलिया (मेलबर्न) कडे रवाना झाले.