आयुर्वेदावर आधारित मातांच्या आरोग्याला बळकटी देण्यासाठी AIIA ने ‘गर्भिनी मित्र’ अभ्यासक्रम केला सुरू

नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय आयुर्वेद संस्थेने (AIIA) २०२६-२७ या शैक्षणिक सत्रासाठी ‘गर्भिनी मित्र’ अभ्यासक्रम सुरू केला आहे. गरोदरपणात आणि प्रसूतीनंतरच्या काळात महिलांना आरोग्य शिक्षण, जीवनशैली मार्गदर्शन आणि सामुदायिक स्तरावर आधार देण्यासाठी कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षित करणे, हे या अभ्यासक्रमाचे उद्दिष्ट आहे.

आयुष मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेली स्वायत्त संस्था, AIIA ने सांगितले की, हा सहा महिन्यांचा ऑफलाइन अभ्यासक्रम गर्भिनी परिचर्या (प्रसूतिपूर्व काळजी), सुतिका परिचर्या (प्रसूतिपश्चात काळजी) आणि गर्भधन विधी (गर्भधारणेपूर्वीची काळजी) या पारंपरिक आयुर्वेदिक संकल्पनांवर आधारित आहे.

हा अभ्यासक्रम नवी दिल्लीतील सरिता विहार येथील AIIA कॅम्पसमध्ये सोमवार ते शुक्रवार दुपारी ३ ते सायंकाळी ५ या वेळेत आयोजित केला जाईल. प्रत्येक तुकडीत जास्तीत जास्त २० विद्यार्थ्यांना प्रवेश दिला जाईल.

अभ्यासक्रमामध्ये तिमाहीनुसार आहारशास्त्र, जीवनशैलीतील बदल, गरोदरपणात सुरक्षित योग, प्रसूतीदरम्यान भावनिक आधार, नवजात बाळाची मालिश आणि मूलभूत जीवनरक्षक उपाययोजना यांचा समावेश आहे.

यामध्ये संसर्ग नियंत्रण, स्वच्छता, जैववैद्यकीय कचरा व्यवस्थापन आणि कामाच्या ठिकाणची सुरक्षितता यांचाही समावेश आहे.

भारतातील कोणत्याही मान्यताप्राप्त बोर्डातून वरिष्ठ माध्यमिक (१०+२) परीक्षा उत्तीर्ण झालेले आणि किमान १८ वर्षे वयाचे उमेदवार अर्ज करण्यास पात्र आहेत. इयत्ता १२वीच्या निकालाची वाट पाहणारे उमेदवार देखील तात्पुरते अर्ज सादर करू शकतात.

अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर, उमेदवार गर्भाणी मित्र सहाय्यक, प्रसूतिपूर्व आणि प्रसूतिपश्चात काळजी सहाय्यक, प्रसूतिपूर्व आरोग्य मार्गदर्शक आणि माता आरोग्य सहाय्यक कर्मचारी यांसारख्या भूमिकांमध्ये काम करू शकतात.

एआयआयए (AIIA) नुसार, संभाव्य रोजगाराच्या संधींमध्ये आयुष केंद्रे, प्रसूती दवाखाने, स्वयंसेवी संस्था (NGOs), सामुदायिक आरोग्य प्रकल्प आणि आरोग्य संस्था यांचा समावेश आहे.

संस्थेने म्हटले आहे की, हा कार्यक्रम वैद्यकीय प्रसूतिपूर्व काळजीला पूरक म्हणून आहे, तिची जागा घेण्यासाठी नाही. नियमित वैद्यकीय तपासणी, निदान चाचण्या आणि रक्तदाब व हिमोग्लोबिन यांसारख्या मापदंडांचे निरीक्षण करणे आवश्यक राहील.

प्रशिक्षित गर्भाणी मित्र धोक्याची चिन्हे ओळखून आणि पात्र डॉक्टर व आरोग्य सुविधांकडे वेळेवर पाठवून महिलांना मदत करतील.

अर्ज सादर करण्याची अंतिम तारीख ३१ ऑगस्ट २०२६ आहे.