योग आरोग्य, संतुलन आणि सुसंवादाचा मार्ग दाखवतो

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी सांगितले की, योग हा पारंपरिक औषध प्रणालींचा अविभाज्य भाग आहे आणि त्याने जगाला आरोग्य, संतुलन आणि सुसंवादाच्या जीवनाकडे मार्गदर्शन केले आहे. ते राजधानी दिल्लीत आयोजित दुसऱ्या जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) पारंपरिक औषध परिषदेच्या समारोप समारंभात बोलत होते.

पंतप्रधान म्हणाले की, पारंपरिक औषध प्रणाली सध्याच्या आरोग्यविषयक गरजा पूर्ण करत असताना, भविष्यातील आरोग्य आव्हानांसाठी तयारी करण्याची सामूहिक जबाबदारी देखील आहे. त्यांनी नमूद केले की, गेल्या तीन दिवसांत जगभरातील तज्ञांनी या परिषदेत महत्त्वपूर्ण चर्चा केली, ज्यासाठी भारताने जागतिक आरोग्य संघटनेच्या भागीदारीत एक मजबूत व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले.

ही देशासाठी अभिमानाची बाब असल्याचे सांगून पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, जामनगरमध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेचे पारंपरिक औषध केंद्र स्थापन होणे हे या क्षेत्रात भारताच्या नेतृत्वावर जगाने ठेवलेल्या विश्वासाचे प्रतीक आहे. ते म्हणाले की, या परिषदेचे यश जागतिक दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे आहे आणि ते पारंपरिक ज्ञान व आधुनिक पद्धतींच्या संगमाचे प्रतीक आहे.

योगाच्या जागतिक व्याप्तीवर प्रकाश टाकताना पंतप्रधानांनी आठवण करून दिली की, भारताच्या प्रयत्नांमुळे आणि १७५ हून अधिक देशांच्या पाठिंब्याने संयुक्त राष्ट्रांनी २१ जून हा आंतरराष्ट्रीय योग दिन म्हणून घोषित केला आहे. त्यांनी जगभरात योगाच्या प्रचार आणि विकासासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या व्यक्तींचे कौतुक केले.

पंतप्रधान मोदींनी संशोधन, मानकीकरण आणि जागतिक सहकार्याद्वारे पारंपरिक औषध प्रणाली आणि भारतीय ज्ञान प्रणालीला मुख्य प्रवाहात आणण्यावर सरकारच्या असलेल्या भूमिकेचा पुनरुच्चार केला. या कार्यक्रमादरम्यान, त्यांनी आयुष क्षेत्रासाठी एक एकीकृत डिजिटल प्लॅटफॉर्म असलेल्या ‘माय आयुष इंटिग्रेटेड सर्व्हिसेस पोर्टल’सह अनेक आयुष उपक्रमांचे उद्घाटन केले आणि ‘आयुष मार्क’चे अनावरण केले, ज्याची कल्पना आयुष उत्पादने आणि सेवांच्या गुणवत्ता आश्वासनासाठी जागतिक मापदंड म्हणून केली आहे.

पंतप्रधानांनी योगाच्या प्रशिक्षणावरील जागतिक आरोग्य संघटनेचा तांत्रिक अहवाल आणि ‘फ्रॉम रूट्स टू ग्लोबल रीच: ११ इयर्स ऑफ ट्रान्सफॉर्मेशन इन आयुष’ या पुस्तकाचे प्रकाशन केले. अश्वगंधावर एक स्मारक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले, जे भारताच्या पारंपरिक औषधी वारशाच्या वाढत्या जागतिक मान्यतेचे प्रतीक आहे.

त्यांनी दिल्लीतील जागतिक आरोग्य संघटनेच्या नवीन दक्षिण-पूर्व आशिया प्रादेशिक कार्यालयाच्या संकुलाचे उद्घाटन केले, जिथे जागतिक आरोग्य संघटनेचे भारत देशाचे कार्यालय देखील असेल. हे भारताच्या जागतिक आरोग्य संघटनेसोबतच्या भागीदारीतील एक महत्त्वपूर्ण टप्पा आहे.

पंतप्रधान मोदींनी २०२१ ते २०२५ या वर्षांसाठी योगाच्या प्रचार आणि विकासातील उत्कृष्ट योगदानासाठी पंतप्रधानांच्या पुरस्कारांच्या प्राप्तकर्त्यांचा सत्कार केला, आणि योगासाठी आणि त्याच्या जागतिक प्रचारासाठी दिलेल्या त्यांच्या अथक समर्पणाची दखल घेतली.  या पुरस्कारांमुळे संतुलन, कल्याण आणि सुसंवादासाठी योग ही एक कालातीत पद्धत आहे, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

पंतप्रधानांनी ‘पारंपरिक औषध शोध जागे’लाही भेट दिली, जे एक प्रदर्शन होते आणि त्यात भारत तसेच जगभरातील पारंपरिक औषध ज्ञान प्रणालींची विविधता, सखोलता आणि समकालीन प्रासंगिकता दर्शविली होती.

जागतिक आरोग्य संघटना आणि आयुष मंत्रालयाने संयुक्तपणे ‘संतुलन पुनर्संचयित करणे: आरोग्य आणि कल्याणाचे विज्ञान आणि सराव’ या संकल्पनेखाली १७ ते १९ डिसेंबर दरम्यान नवी दिल्ली येथील भारत मंडपम येथे पारंपरिक औषधांवरील दुसऱ्या जागतिक शिखर परिषदेचे आयोजन केले होते. या शिखर परिषदेत जागतिक नेते, धोरणकर्ते, शास्त्रज्ञ, चिकित्सक, स्थानिक ज्ञानधारक आणि नागरी समाजाच्या प्रतिनिधींमध्ये समान, शाश्वत आणि पुराव्यांवर आधारित आरोग्य प्रणालींना चालना देण्यावर विस्तृत विचारमंथन झाले.

-एएनआय