‘लोकलसर्कल्स’ (LocalCircles) संस्थेने केलेल्या सर्वेक्षणात मुंबईतील ७१% ग्राहकांना डॉक्टरांच्या औषधचिठ्ठीशिवाय (Prescription) सहज औषधे मिळतात किंवा औषध विक्रेत्यांकडून औषधचिठ्ठी विचारली जात नाही, असे स्पष्ट झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) बेकायदेशीर औषध विक्री रोखण्यासाठी मोठी कारवाई केली आहे.
सर्वेक्षणातील महत्त्वाचे निष्कर्ष:
- औधधचिठ्ठी न मागणे: मुंबईतील ३६% ग्राहकांनी सांगितले की मेडिकल स्टोअरने त्यांना औषधचिठ्ठीशिवाय औषध देण्यास कधीही नकार दिला नाही आणि ३५% ग्राहकांनी सांगितले की फार क्वचितच नकार दिला गेला.
- होम डिलिव्हरीतील निष्काळजीपणा: फोन किंवा व्हॉट्सॲपवरून औषधे मागवताना ५८% ग्राहकांना औषधचिठ्ठी न मागताच औषधे पोहोचवली गेली.
- फार्मासिस्टचा अभाव: केवळ २८% ग्राहकांनाच मेडिकल स्टोअरमध्ये योग्य नोंदणीकृत फार्मासिस्टकडून मार्गदर्शन मिळाले.
महाराष्ट्र FDA ची कठोर कारवाई:
जून ते ऑगस्ट दरम्यान एफडीएने राज्यभरात २,९०२ आस्थापनांची तपासणी करून ८८० औषध परवानाधारकांवर कारवाई केली आहे:
- परवाने निलंबित व रद्द: नियमभंगासाठी ६७७ परवाने निलंबित करण्यात आले, तर २०३ परवाने कायमस्वरूपी रद्द करण्यात आले.
- छापेमारी व जप्ती: १०४ ठिकाणी धाडी टाकून ११.४१ कोटी रुपयांची बेकायदेशीर औषधे व सौंदर्यप्रसाधने जप्त करण्यात आली.
- गुन्हे दाखल: या प्रकरणी २० एफआयआर (FIR) नोंदवून २१ जणांना अटक करण्यात आली आहे.
मुख्य कारणे: डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय ‘शेड्युल H’ श्रेणीतील तीव्र औषधांची विक्री, फार्मासिस्ट गैरहजर असणे, मुदतबाह्य औषधे ठेवणे आणि बिलांची नोंद न ठेवणे या कारणांमुळे ही कारवाई करण्यात आली.
