पुढील पाच वर्षांत जागतिक तापमान विक्रमी उच्चांक गाठण्याची शक्यता

जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) गुरुवारी प्रसिद्ध केलेल्या आणि यूकेच्या मेट ऑफिसने तयार केलेल्या अहवालानुसार, पुढील पाच वर्षांत जागतिक सरासरी तापमान विक्रमी पातळीवर किंवा त्याच्या जवळपास राहण्याची शक्यता आहे. या अहवालात असेही म्हटले आहे की, आर्क्टिकमधील तापमानातील तफावत जागतिक सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची अपेक्षा आहे.

अहवालात म्हटले आहे की, जरी पुढील पाच वर्षांतील सरासरी तापमान औद्योगिक क्रांतीपूर्व पातळीपेक्षा १.५ अंश सेल्सिअसने जास्त असण्याची शक्यता असली तरी, हा पॅरिस कराराचा भंग नाही. हा करार सुमारे २० वर्षांच्या कालावधीत मोजल्या जाणाऱ्या दीर्घकालीन तापमानवाढीशी संबंधित आहे.

२०२६-२०३० दरम्यान वार्षिक जागतिक सरासरी पृष्ठभागाजवळील तापमान १८५०-१९०० च्या सरासरीपेक्षा १.३ ते १.९ अंश सेल्सिअसने जास्त राहण्याचा अंदाज आहे.

अहवालानुसार, २०२६ ते २०३० दरम्यान किमान एक वर्ष २०२४ ला मागे टाकून आतापर्यंतचे सर्वात उष्ण वर्ष ठरण्याची ८६ टक्के शक्यता आहे.

या निष्कर्षांनुसार, २०२६ ते २०३० दरम्यान किमान एका वर्षासाठी जागतिक सरासरी पृष्ठभागाजवळील तापमान १८५०-१९०० च्या सरासरीपेक्षा तात्पुरते १.५ अंश सेल्सिअसने वाढण्याची ९१ टक्के शक्यता आहे.

ही मर्यादा २०२४ मध्येही तात्पुरती ओलांडली गेली होती, जेव्हा जागतिक सरासरी पृष्ठभागाचे तापमान औद्योगिक क्रांतीपूर्व काळातील आधाररेषेपेक्षा सुमारे १.५५ अंश सेल्सिअसने जास्त होते.

या अहवालाचे प्रमुख लेखक डॉ. लिओन हर्मनसन म्हणाले, “२०२६ च्या अखेरीस एल निनोचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे, ज्यामुळे २०२७ हे पुढील विक्रम मोडणारे वर्ष ठरण्याची शक्यता वाढते.”

मध्य उष्णकटिबंधीय पॅसिफिकमधील (निनो ३.४ प्रदेश) पाच वर्षांचा अंदाजित सरासरी तापमान अंदाज, विशेषतः २०२७ आणि २०२८ मध्ये, एल निनो परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता दर्शवतो.

पॅरिस करारानुसार, देशांनी दीर्घकालीन जागतिक सरासरी पृष्ठभागाच्या तापमानातील वाढ औद्योगिक-पूर्व पातळीपेक्षा २ अंश सेल्सिअसपेक्षा खूपच कमी ठेवण्यास आणि ही वाढ १.५ अंश सेल्सिअसपर्यंत मर्यादित ठेवण्याचे प्रयत्न करण्यास सहमती दर्शवली आहे.

वैज्ञानिक समुदायाने वारंवार इशारा दिला आहे की, १.५ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त तापमानवाढ झाल्यास हवामानाचे अधिकाधिक गंभीर परिणाम आणि तीव्र हवामान घटना घडू शकतात, तसेच अनुकूलनाचे पर्यायही कमी होऊ शकतात.

–आयएएनएस