वेनेझुएला: २४ जून २०२६ रोजी अत्यंत भीषण आणि विनाशकारी दुहेरी भूकंप

वेनेझुएला (Venezuela) मध्ये २४ जून २०२६ रोजी अत्यंत भीषण आणि विनाशकारी दुहेरी भूकंप (Doublet Earthquake) झाला आहे. या नैसर्गिक आपत्तीत देशाची राजधानी काराकास (Caracas) आणि आसपासच्या परिसराचे प्रचंड नुकसान झाले आहे.
या महाभयंकर भूकंपाची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
भूकंपाची तीव्रता आणि केंद्रस्थान
२४ जून रोजी स्थानिक वेळेनुसार संध्याकाळी ६:०४ वाजता वेनेझुएलाला लागोपाठ दोन मोठे धक्के बसले.
पहिला धक्का (Foreshock): संध्याकाळी ६:०४ वाजता ७.२ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा धक्का जाणवला, ज्याची खोली सुमारे २० किमी होती.
दुसरा मुख्य धक्का (Mainshock): पहिल्या धक्क्यानंतर अवघ्या ३९ सेकंदांनी ७.५ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा अत्यंत शक्तिशाली मुख्य धक्का बसला. याचा केंद्रबिंदू जमिनीपासून केवळ १० किमी खोलीवर होता.
केंद्रस्थान: दोन्ही भूकंपांचे केंद्रस्थान वेनेझुएलाच्या उत्तर-पश्चिम भागातील याराकुई (Yaracuy) प्रांतातील व्हेरोस (Veroes) आणि सॅन फेलिपे (San Felipe) परिसरात होते.
जीवितहानी आणि नुकसान
हा भूकंप अत्यंत शक्तिशाली आणि कमी खोलीवर असल्याने मोठ्या प्रमाणावर विध्वंस झाला आहे:
मृत्यू आणि जखमी: प्राथमिक अहवालानुसार, या भूकंपात ५८९ हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला असून, ४,५०० पेक्षा जास्त लोक जखमी झाले आहेत. शेकडो लोक अद्याप ढिगाऱ्याखाली अडकले असून ४९,००० हून अधिक लोक बेपत्ता असल्याचे वृत्त आहे.
इमारती कोसळल्या: राजधानी काराकास आणि ला गुआयरा (La Guaira) या भागांत प्रचंड नुकसान झाले आहे. काराकासमध्ये अनेक बहुमजली इमारती (तब्बल २२ मजली इमारतींसह) पत्त्यांसारख्या कोसळल्या. अनेक इमारतींचे खांब आणि भिंती जमीनदोस्त झाल्या आहेत.
मदत आणि बचावकार्य: वेनेझुएलाच्या काळजीवाहू अध्यक्षा डेल्सी रॉड्रिग्ज यांनी ‘ला गुआयरा’ परिसर हा आपत्तीग्रस्त क्षेत्र (Disaster Zone) म्हणून घोषित केला आहे. ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्या लोकांना काढण्यासाठी युद्धपातळीवर शोध आणि बचाव मोहीम सुरू आहे.
पायाभूत सुविधांवर झालेला परिणाम
विमानतळ बंद: राजधानीला सेवा देणारा मुख्य विमानतळ ‘सिमोन बोलिव्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ’ (Simón Bolívar International Airport) गंभीररीत्या खराब झाला असून सर्व विमानांची उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत.
संपर्क यंत्रणा ठप्प: भूकंपाच्या धक्क्यांमुळे वीज, टेलिफोन आणि इंटरनेट सेवा पूर्णपणे विस्कळीत झाली आहे.
मेट्रो आणि वायू पुरवठा बंद: इतर दुर्घटना किंवा स्फोट टाळण्यासाठी सरकारने काराकास मेट्रो सेवा स्थगित केली असून गॅसचा पुरवठा तात्पुरता खंडित केला आहे. पुढील आदेश येईपर्यंत शाळा-कॉलेज बंद ठेवण्यात आले आहेत.
एक दिलासादायक बाब: २४ जून हा वेनेझुएलामध्ये राष्ट्रीय सुट्टीचा दिवस (कॅराबोबो लढाईचा स्मृतीदिन) असल्याने, भूकंप झाला तेव्हा बहुतांश लोक कार्यालयांमध्ये नसून आपापल्या घरी सुरक्षित जागी किंवा खुल्या मैदानात धाव घेऊ शकले.
भूकंपाचे धक्के इतके तीव्र होते की वेनेझुएला शेजारील कोलंबियाची राजधानी बोगोटा आणि उत्तर ब्राझीलमधील काही शहरांमध्येही याचे हादरे जाणवले, ज्यामुळे तिथल्या इमारती रिकाम्या करण्यात आल्या होत्या. आंतरराष्ट्रीय संघटना आणि शेजारी देशांकडून वेनेझुएलाला मदत पुरवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.