भारतीय रेल्वेने शाश्वत आणि स्वच्छ ऊर्जेच्या दिशेने हे एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे.
या पहिल्या स्वदेशी हायड्रोजन ट्रेनबद्दल (Hydrogen Train) काही महत्त्वाच्या गोष्टी खालीलप्रमाणे आहेत:
‘हायड्रोजन फॉर हेरिटेज’ (Hydrogen for Heritage): भारताने या मोहिमेअंर्तगत आपल्या रेल्वे नेटवर्कचे आधुनिकीकरण करण्याचे आणि प्रामुख्याने ऐतिहासिक तसेच डोंगराळ भागातील पर्यटन मार्गांवर या पर्यावरणपूरक ट्रेन्स चालवण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
शून्य प्रदूषण (Zero Emission): या ट्रेन्स पूर्णपणे हरित ऊर्जेवर (Green Hydrogen) चालतात. पारंपरिक डिझेल इंजिनांप्रमाणे यातून धूर निघत नाही, तर केवळ पाण्याची वाफ (Water Vapor) आणि पाणी बाहेर पडते. ज्यामुळे प्रदूषण शून्य होते.
ध्वनी प्रदूषणमुक्ती: डिझेल इंजिनच्या तुलनेत हायड्रोजन ट्रेन्स खूपच शांत असतात, ज्यामुळे प्रवाशांचा प्रवास अधिक आरामदायी होतो.
आत्मनिर्भर भारत: ही ट्रेन पूर्णपणे भारतात डिझाईन आणि तयार करण्यात आली आहे, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर हरित तंत्रज्ञानात भारताचे स्थान अधिक मजबूत झाले आहे.
जर्मनी आणि चीननंतर हायड्रोजन ट्रेन सुरू करणाऱ्या मोजक्या देशांच्या यादीत आता भारताचाही समावेश झाला आहे. रेल्वेचे २०२३० पर्यंत ‘नेट झिरो कार्बन एमिशन’ (Net Zero Carbon Emission) म्हणजेच कार्बन उत्सर्जन पूर्णपणे शून्य करण्याचे जे उद्दिष्ट आहे, त्या दृष्टीने हा एक क्रांतीकारी टप्पा मानला जात आहे.
रेल्वेमध्ये स्वच्छ ऊर्जेचा विस्तार करण्यासाठी भारताने देशात तयार झालेली पहिली हायड्रोजनवर चालणारी ट्रेन सुरू केली.
