३३वी एशिया-पॅसिफिक इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (APEC) शिखर परिषद चीनमधील शेंझेन (Shenzhen) येथे १८ आणि १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पार पडली. जागतिक व्यापार, तंत्रज्ञान आणि मुत्सद्देगिरीच्या दृष्टीने ही परिषद अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे.
परिषदेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि ठळक घडामोडी:
- यजमान आणि थीम: चीनने तिसऱ्यांदा या परिषदेचे यजमानपद भूषवले. यंदाच्या परिषदेची मुख्य संकल्पना (Theme) “एकत्रित समृद्धीसाठी आशिया-पॅसिफिक समुदाय घडवणे” (Building an Asia-Pacific Community to Prosper Together) अशी होती. यात मोकळेपणा (Openness), नवोपक्रम (Innovation) आणि सहकार्य (Cooperation) या तीन बाबींवर भर देण्यात आला.
- ऐतिहासिक त्रिपक्षीय बैठक (शी – ट्रम्प – पुतिन): या परिषदेचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यातील ऐतिहासिक त्रिपक्षीय बैठक. या तिन्ही महासत्तांच्या प्रमुखांनी प्रथमच अशा प्रकारे एकत्र येत चर्चा केली.
- शांतता जाहीरनामा आणि अण्वस्त्र नियंत्रण: या त्रिपक्षीय बैठकीत अण्वस्त्र साठा कमी करणे आणि जागतिक शांतता राखणे यावर चर्चा झाली. तिन्ही नेत्यांनी एक संयुक्त ‘शांतता जाहीरनामा’ (Peace Declaration) जारी केला असला, तरी युक्रेन युद्धाबाबत कोणताही ठोस तोडगा निघू शकला नाही. याशिवाय ट्रम्प आणि पुतिन यांच्यात स्वतंत्र द्विपक्षीय बैठकही पार पडली.
- आर्थिक आणि तांत्रिक सहकार्य: परिषदेत आशिया-पॅसिफिक मुक्त व्यापार क्षेत्र (FTAAP), पुरवठा साखळीतील (Supply Chain) स्थिरता, डिजिटल अर्थव्यवस्था आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या क्षेत्रांत परस्पर सहकार्य वाढवण्यावर एकमत झाले. सीईओ समिटच्या (CEO Summit) ३० वर्षांच्या इतिहासात प्रथमच ‘शेंझेन इनिशिएटिव्ह’ (Shenzhen Initiative) जाहीर करण्यात आले.




